EkoYapı Dergisi - Ekolojik Yapılar ve Yerleşim Dergisi

Okullarda Yeni Standartlar

2004 yılında İngiltere’de okullar için BREEAM standartları revize edilerek BREEAM Okulları adı altında yeni okul yapım kriterleri ortaya çıktı. 2006’da ‘Part L’ (inşaat düzenlemeleride yakıt ve enerji tasarufu) yönetmeliği ile inşaat düzenlemeleri sıkılaştı. Belirlenen kriterlerin gerçekleştirilmesine göre ‘BREEAM Okulları’ Zayıf (0-29), Orta (30-39), İyi (40-54), Çok İyi (55-69) veya Mükemmel (70-100) olarak sınıflandırıldı. 2004 yılında zorunlu derece ‘Çok İyi’ iken yapılan değişikliklerden sonra alt sınırın ‘Mükemmel’ olması için eğitimden sorumlu bakanlık üzerinde büyük bir baskı oluştu. Bunun üzerine bakanlık, gerçekleşen değişikliklerin maliyeti nasıl etkileyeceğini görmek istedi ve BREEAM, bir rapor çalışması yapılması için Faithful+Gould araştırma şirketini görevlendirdi.

Değerlendirme Kriterleri

BREEAM Okulları 8 farklı ana başlık altında değerlendirilerek okulların puanlandırılması gerçekleşiyor.

•İşletme (prosedürler, görevlendirmeler ve arazinin kullanımı),

•Sağlığı etkileyen faktörler ve kullanıcı memnuniyeti,

•Yapının enerji kullanımı ve CO2 emisyon oranını,

•Okulun konumu ve CO2 emisyonunu etkileyen ulaşım durumu,

• Su kaynaklarının kullanılması,

• İnşaatta kullanılan malzemelerin çevresel etkileri,

• Yeşil alan ve tekrardan kullanılan alanlara (brownfield) ve arazinin ekolojik değeri ve etkilerine

• Su ve hava kirliliği seviyesi,

Faithful+Gould, BREEAM Okulları tarafından belirlenen kriterleri göz önünde bulundurarak İngiltere’de bir okulun inşaasında nasıl bir method izleneceğine, nelerin göz önünde tutulması gerektiğine ve maliyetin ne kadar olacağına dair bir araştırma yaptı. Bundan dolayı yapılan değerlendirmeler için 3000 m2‘lik bir alan üzerinden hesaplandı. BREEAM kriterlerine uygun bir bina yapmak için boyutlar küçüldükçe maliyetin arttığı görüldü.

BREEAM koşullarına uygun olarak yapılan okulları 3 farklı kategoriye ayırıldı:

• BSF (Building Schools for The Future) Okullar

• Kentsel Okullar

• Kırsal Okullar

BSF Okulları

BSF olarak sınıflandırılan okullar şirketlerle yapılan 25-30 yıl sürecek bir ortaklıklarla dayanışma halinde gerçekleştirilir. İlişki kurulan şirket finansal açıdan güçlü ve bu birlikteliği inşaat bittikten sonra da devam ettirecek nitelikte olmalıdır. Bu durumun, maddi kaynakları sağlayan kuruluş açısından gelecekteki işletme masrafları düşünüldüğünde, yapının kalitesinden ve enerji tedbirlerinden teşvik edici bir faktördür. Bu koşulların sağlanmasından dolayı BSF okullarının en yüksek bütçeli projeler olmasıyla birlikte maliyeti başka merciler tarafından karşılandığı için araştırmanın dışında tutulmuştur. BSF okulları özel durumlarından ötürü baştan BREEAM’dan 15 puan alırlar. Bu kategoride yer alan okullarda incelenen diğer durumlar dönemlik kontroller, ekipmanların ve organik bileşenlerin kontrolü, kullanılmış geri dönüşüm malzemelerinin depolanması, alan ekolojisini zenginleştirmek amacıyla bir çevrebilimcisinin yetkilendirilmesi gibi koşullardır.

Belirtilen standartların yerine getirilmesi durumunda, enerji kriterleri dışarıda bırakıldığında maliyet aşağıdaki gibi bir grafiğin ortaya çıkmasına neden olur. Bu durumda BSF okullarının BREEAM kriterlerinden yüksek puan alması ortalama bir okul yapımına göre daha düşük bütçeye mal olur.

Kentsel Okullar

Standart okulları, maliyet açısından, kentsel ve kırsal okulların arasında yer almaktadır. BREEAM kriterlerine uygun olarak yapılan kentsel okullar, standart okullara göre daha detaylı alan analizi, ekolojik değerlerin sabit kalması ve projenin daha önceden kullanılmış bir arazi için olması gibi kriterlerden dolayı farklılaşırlar. Kentsel okulların içinde bulunduğu koşullardan dolayı bir takım beklentileri yerine getiremeyecekleri öngörülmektedir. Örnek olarak, en fazla verimi almak amacıyla çok katlı yapılar yapılmasından dolayı gün ışığından yeterli miktarda yararlanamaması veya gene aynı nedenden dolayı beton kullanılması zorunluluğu verilebilinir.

İçinde bulundukları fiziksel kısıtlamalardan ötürü ‘Mükemmel’ derecesine erişmesi neredeyse imkansızdır. Bunun tersini sağlamak için ise oldukça büyük bir bütçenin enerji kriterine ayırılması gerekmektedir.

Kırsal Okullar

Kırsal okullar BREEAM kriterlerine göre incelenirken, en önemli beklentiler arasında bir çevrebilimci danışmanlığı, en az oranda su kirliliğinin gerçekleşmesi, inşaat sırasında biyoçeşitliliğin korunması ve konuyla ilgili her türlü durumun rapor edilmesi bulunmaktadır. Bunlara karşılık, bulunduğu şartlardan ötürü sık işleyen bir toplu ulaşıma kolay erişebilirliğin olmaması ‘Mükemmel’e ulaşmasında büyük bir engeldir. Bundan ötürü bir noktaya kadar benzerlik gösteren standart okul ile kırsal okulun grafikleri farklılık göstermeye başlar.

Yenilenebilir Enerji Kullanımı

İngiltere’de uygulamada olan ‘Part L’ yakıt ve enerji koruma yönetmeliği BREEAM kriterlerinin enerji konusundaki taban koşullarını belirlemektedir. Buna bağlı olarak kayda değer bir BREEAM puanına erişmek isteniyorsa yenilenebilinir yada LZC (Low or Zero Carbon) teknolojisinden yararlanan bir enerji sistemi oluşturulmalıdır.

Londra Belediyesince oluşturulan ‘Londra Yenilenebilirlik Rehberi’ (London Renewables Toolkit) ve karbon tasarufları referans alınarak enerji harcamalarının maliyetleri üzerine bir grafik düzenlenmiştir. Enerji kaynaklarıyla ilgili veriler düzenlenirken karbon emisyon değerleri ‘Simplified Building Energy Model’ (SBEM) ile hesaplanarak ‘Part L2A’ya uygun olarak binanın CO2 emisyon oranı ölçülüyor. Bu oran yıllık m2 başına düşen CO2 miktarıyla hesaplanır. Rüzgar jeneratörleri dışarıda tutularak hazırlanan bu grafikte fotovoltaik (PV) 4 puandan öteye yüksek maliyeti yüzünden geçememekle beraber tek başına yeterli olmayacağını göstermektedir. Eğer PV kullanılarak 10 puan elde edilmek istense £130/m2‘lik bir harcama yapılması gerekmektedir. Yeraltı ısı kaynağının (GSHP) ve biyo kütle enerjisi (biomass) heryere uygulanabilirlikleriyle ısı gerekliliklerini karşılayabilirler. Maliyetde göz önünde bulundurulunca 8 puan, bu iki enerji kaynağı ile sağlanabilinir. Böylece sadece okulun sıcak su talebi kadar olan güneş panelleri yerleştirilir. Bu verilere dayanarak £1.73/m2/kredi’lik biyokütle maliyetinden, £12.2/m2/kredi’lik PV maliyetine kadar farklı bütçeler söz konusu olabiliyor. Az miktarda kredi hedefleniyorsa PV kullanmak daha karşılanabilinir olmakla beraber, diğer yenilenebilinir enerji kaynaklarıyla da kullanılabilinir.

Londra Yenilenebilirlik Rehberi’ referans alınarak hazırlanan verilere göre bir rüzgar tribününün maliyeti £1,000/kW olarak hesaplanmıştır. Tribünleri boyutları küçüldükçe maliyetleri artmaktadır. Grafikte, yenilenebilinir enerji kaynaklarının maliyetinin diğer BREEAM kriterlerine oranla çok daha masraflı olduğu ve aldıkları puan ile maliyetin aynı oranda değişmediği görülmektedir.

Akustik

Optimum havalandırma ve akustik değerlerine sahip olmak için BREEAM, BB93 akustik yönetmeliğine bağlı kalmıştır. Buna göre, mekanik bir havalandırma sistemine ihtiyaç duyulan yerlerde bu sistemi kurmak yaklaşık £3.80/m2‘lik bir bütçe gerekmektedir. Fakat bu maliyet, daha gürültülü alanlara veya farklı formlardaki odalara göre farklılık gösterebilecek bir değerdir.

BREEAM Okulları performansına etki eden kriterler ve maliyetlerine ait genel bir değerlendirme grafik 6’da görülebilir.

Yorum yaz...

Teşekkür ederiz. Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.
Üzgünüm. Yorumunuz gönderilemedi. Lütfen tekrar deneyin.
  • (Yayınlanmayacak)