Dilhan Hız / dilhan@ekoyapidergisi.org

Mısırlı mimar Abdelwahed El-Wakil, klasik İslam mimarisini çağın ihtiyaçlarıyla yeniden harmanlayan çalışmalarıyla öne çıkıyor. El-Wakil, geçtiğimiz günlerde 2025 Tamayouz Lifetime Achievement Award ile onurlandırıldı. Ödül, El-Wakil’in yarım asrı aşan kariyerinde hem kültürel kimliği koruyan hem de çevresel duyarlılığı öne çıkaran yaklaşımını taçlandırır nitelikte.

1943 Kahire doğumlu olan El-Wakil, 1965’te Ayn Şems Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra, sürdürülebilir yapı geleneğinin öncülerinden Hassan Fathy ile çalışarak yerel malzeme, iklimle uyumlu tasarım ve zanaatkârlığı merkezine alan bir mimarlık anlayışı geliştirdi. Bu dönemde edindiği deneyim ise onun tüm mesleki yolculuğuna yön verdi. El-Wakil’in projeleri, geleneksel formların yalnızca geçmişin bir parçası olmadığını kanıtladı ve doğru yorumlandığında modern mimarlığın ayrılmaz bileşenleri olabileceklerini doğruladı. Suudi Arabistan’daki King Saud Camii ile Agami’deki Halawa Evi bu anlayışın en güçlü örnekleri arasındalar. Kubbe, kemer ve tuğla gibi klasik ögeler, onun elinde neredeyse modern birer sürdürülebilirlik diline dönüşüyor.

Köprü…

Tamayouz ödül jürisi, El-Wakil’i “mimarlıkta kültürel sürekliliği koruyarak yenilik üreten bir köprü” olarak tanımladı. Gerçekten de onun eserleri, coğrafyaya ve topluma duyarlı bir mimarlığın ne kadar zamansız olabileceğini gösteriyor. Bugün, yerel malzeme kullanımı, doğal iklimlendirme sistemleri ve toplumsal bağlamla uyumlu yapı anlayışı, sürdürülebilir mimarlığın temel kriterleri arasında sayılıyor. El-Wakil’in çalışmaları, bu prensipleri yıllar önce pratiğe dökmüş bir öncünün zamana karşı direnen mirası niteliğindeler.