Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Öğretim Üyesi ve ISType Kurucu Ortağı ve Direktörü Onur Yazıcıgil öncülüğünde iki yılda bir düzenlenen ISType konferansı, bu yıl Eylül ayında uluslararası tipografi dünyasını bir kez daha İstanbul’da buluşturacak. ISType’ın bu büyük buluşma öncesinde “Mono” başlığı altında düzenlediği tek konuklu konferansların yeni etkinliği ise 26 Mart tarihinde Salt Galata’da gerçekleştirilecek. Mono’nun bu yılki konuğu tip tasarımcısı Valerio Monopoli olacak.

“Segment Type” formatında tarihi ve çağdaş yaklaşımlar incelenecek 

Valerio Monopoli, Mono’da “Segment Tipografisinde Bir Keşif” başlığında, 7 segmentli rakamlar gibi tanıdık formlardan, daha az bilinen deneysel tasarımlara kadar “Segment Type” tipografik alt türlerini ele alacak. Valerio Monopoli, bu formatın sınırlarını zorlayan cesur projeleri öne çıkararak hem tarihi hem de çağdaş yaklaşımları inceleyecek. Konferans kapsamında ayrıca, tasarımcının farklı modüler ve geometrik yaklaşımlarla geliştirdiği, basitten oldukça karmaşık sistemlere kadar 15 adet özel segment alfabesi de tanıtılacak. Konferans, bu modellerin birinden esinlenerek Off Type platformunda sunulan yeni bir yazı tipi ailesinin tanıtımıyla sona erecek.

Katılımcılar Mono’da, segment tabanlı tasarımın yaratıcı olanakları, tarihi, pratik uygulamaları ve tipografik deneylerin yazı tiplerinın geliştirilmesine nasıl katkı sağlayabileceği konusunda fikir sahibi olacaklar.

ISType tipografinin farklı kültürlerdeki formlarını keşfetmek için alan açıyor

İstanbul merkezli uluslararası tipografi platformu ISType, 2011 yılından bu yana tasarımcıları, araştırmacıları ve eğitimcileri bir araya getirerek farklı kültürler, yazı sistemleri ve teknolojiler arasında tipografinin keşfedilmesine alan açıyor. İçeriğinin ve konuşmacılarının önümüzdeki dönemde açıklanacağı ISType 2026 da yine konferanslar, dersler ve araştırma odaklı projeler aracılığıyla tipografinin tarihsel birikimi ile çağdaş uygulamalar arasında diyalog kurulan, yeni fikirlerin ve yöntemlerin gelişmesini destekleyen önemli bir buluşma noktası olacak.

Valerio Monopoli Hakkında

Kariyerine Roma’da tasarımcı olarak başlayan isim, Roma Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde (RUFA) Grafik Tasarım bölümünden mezun oldu. Marka kimliği ve video mapping projelerinde çalıştıktan sonra, 24 yaşında editoryal tasarım alanında uzmanlaşmak üzere Barselona’ya taşındı. Elisava’da Editoryal Tasarım, Eina’da ise Yazı Karakteri Tasarımı (Type Design) üzerine eğitim aldı. Daha sonra Extra! Studio’ya katılarak Zara Home, Mnactec ve Club de Creativos gibi kurumlar için özel yazı karakterleri geliştirdi.

2020 yılında, yazı karakterlerini evrilen organizmalar olarak gören tasarım yaklaşımına dayanarak Morula Type adlı yazı karakteri tasarım stüdyosunu kurdu. Morula Type o tarihten bu yana uluslararası font dökümhaneleriyle iş birlikleri yaparak 25’ten fazla perakende yazı karakteri ailesi yayımladı. Bu yazı karakterleri Nike, Leica, Museu Picasso ve Riot Games gibi markalar tarafından kullanıldı; ayrıca dünya genelinde özel projeler gerçekleştirildi. Çalışmaları tdc Ascenders ve adc Merit Award gibi ödüller kazandı ve It’s Nice That, New Aesthetic ve Type In Use gibi yayınlarda yer aldı.

Aynı zamanda eğitmen ve konuşmacı olan tasarımcı, İspanya’da ve yurt dışında yüksek lisans programlarında ders vermekte; European Design Awards, wdc2022 ve Napoli’de düzenlenen Desina Festival gibi uluslararası etkinliklerde atölye çalışmaları ve konuşmalar gerçekleştirmektedir.

Hepimizin bildiği üzere, futbol sahası genellikle sabit bir mekân olarak düşünülür: tribünleri, aydınlatma kuleleri ve çevresindeki altyapısıyla belirli bir yere yerleşmiş bir yapı. Son dönemde geliştirilen modüler saha sistemi ise bu yerleşik fikri tersine çeviren bir yaklaşım öneriyor. Sahadan tribünlere, aydınlatmadan ekipman düzenine kadar tüm unsurların taşınabilir parçalardan oluştuğu bu sistem, futbolun farklı coğrafyalarda hızlı biçimde kurulabilen geçici alanlarda oynanabilmesini amaçlıyor.

Sistem, bir tür mekânsal “kit” mantığıyla çalışıyor. Hafif strüktürlü kale elemanları, taşınabilir aydınlatma üniteleri, modüler tribün parçaları ve hızlı kurulum sağlayan saha bileşenleri bir araya gelerek kısa sürede oyun alanı oluşturabiliyor. Böylece dağlık arazilerden kent içindeki boş alanlara kadar pek çok farklı topoğrafya geçici bir futbol sahasına dönüşebiliyor.

Bu yaklaşım yalnızca spor etkinliği açısından değil, mimari düşünce açısından da oldukça dikkat çekici. Geleneksel stadyum mimarisinin kalıcı ve ağır yapısına karşı, geçici ve hareketli bir mekân üretim modeli öneriliyor. Kurulumun kısa sürede tamamlanabilmesi ve etkinlik sonrasında tamamen sökülebilmesi, sistemi özellikle geçici etkinlik mimarisi ve kamusal alan kullanımları açısından ilginç bir alternatif haline getiriyor.

Konsept ilk olarak doğal çevrenin güçlü biçimde hissedildiği bir arazide test edildi. Bu kurgu, futbolun klasik stadyum düzeninin dışına çıkarak farklı peyzaj koşullarıyla doğrudan ilişki kurabileceğini gösteren deneysel bir mekânsal senaryo sundu.Modüler spor altyapıları üzerine yapılan bu tür çalışmalar, spor mimarisinin geleceğine dair yeni sorular da ortaya koyuyor. Kalıcı stadyumlar varlığını sürdürse de, geçici ve taşınabilir saha sistemlerinin özellikle etkinlikler, turnuvalar ve kamusal alan kullanımları için giderek daha görünür hale gelmesi bekleniyor.