İnşaat Malzemeleri Sanayi Bileşik Endeksi, şubat ve mart ayında gösterdiği yükselişi nisan ayında da sürdürdü. Bileşik Endeks, bir önceki aya göre nisan ayında, 2.14 puan artış gösterdi. ‘Faaliyet’, ‘güven’ ve ‘beklenti’ endekslerinde son üç aydır yaşanan eğilim; sektörün kendi dinamiklerine dayalı olarak hareket etmeye başladığını ve kademeli bir toparlanma dönemine girildiğini gösterdi.

Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) tarafından her ay düzenli olarak yayınlanan ‘İnşaat Malzemeleri Sanayi Bileşik Endeksi’nin, Nisan 2017 sonuçları açıklandı. Son üç aydır artış gösteren İnşaat Malzemeleri Sanayi Bileşik Endeksi’nde, mart ayından sonra nisan ayında da ‘faaliyetler’, ‘güven’ ve ‘beklentilerde’ birlikte artış yaşandı. Giderek kendi dinamiklerine dayalı bir iyileşme göstermeye başlayan Bileşik Endeks, nisan ayında bir önceki aya göre 2,14 puan arttı. Her üç alt endeksteki yükselmenin katkı sağladığı artışa rağmen Bileşik Endeks, geçen yılın Nisan ayına göre 6,11 puan geriledi. Referandum sonrası ‘nisan ayı faaliyetleri’ ile ‘güven’ ve ‘beklenti’ seviyeleri ümit verdi. 

İnşaat malzemeleri sanayi faaliyetlerinde genişleme sürüyor

Nisan ayında inşaat malzemeleri sanayinin tüm faaliyetlerinde artışların sürdüğü görüldü. ‘Faaliyet’ endeksine göre nisan ayında özellikle iç satışlar, ihracat ve üretimde artışlar yaşandı. Tahsilat hızında artış devam etti. Mevsimsellik, inşaat sektörü için açıklanan destekler ve referandumun tamamlanmış olması inşaat malzemesi sanayinin faaliyetlerine de olumlu yansıdı.

Nisan ayında 2 puan artan ‘Faaliyet’ endeksi, geçen yılın nisan ayı faaliyet endeksinin 3,8puan altında kaldı. Yurtiçi satışlarda nisan ayında bir önceki aya göre önemli bir sıçrama oldu. İhracat nisan ayında artışını sürdürdü. Üretim de, iç satışlar ve ihracattaki artışa bağlı olarak önemli bir genişleme gösterdi. Cirolardaki artış ise daha sınırlı gerçekleşti. Tahsilat hızı da kademeli ve sınırlı artış eğilimine girdi. Referandum sonrası nisan ayı faaliyetlerinde canlanma devam etti. 

‘Faaliyetlerdeki’ genişleme ‘güveni’ desteklemeye devam etti

Son üç aydır artış gösteren ‘Güven’ endeksinde en yüksek artış, nisan ayında gerçekleşti. Referandumun sona ermesinin ardından ‘güven’ alanında iyileşme güç kazanmaya başladı. Nisan ayında ‘faaliyetlerde’ genişlemenin güçlenerek sürmesi, ‘güvenin’ toparlanmasına destek oldu. ‘Güven’ seviyesi bir önceki aya göre 1,9 puan arttı ancak geçen yılın aynı ayının ‘güven’ seviyesinin 8,5 puan altında kaldı. Türkiye ekonomisinin genel gidişatına ilişkin ‘güven’ uzun süre sonra arttı. İnşaat malzemeleri sanayine yönelik ‘güven’ ise toparlanmasını hızlandırdı. Yurtiçi pazarlarına yönelik ‘güven’, nisan ayında artış gösterdi. İhracat pazarlarına yönelik ‘güven’ de aynı şekilde arttı. ‘Güven’ unsurlarının tamamına yayılarak süren toparlanmanın, önümüzdeki dönem için ümit verdiği görüldü. 

Yurtiçi ve yurtdışı siparişleri arttı, ‘beklenti’ endeksi yükseldi

Rapora göre, son üç aydır hızlı bir iyileşmenin yaşandığı endekste, önümüzdeki üç aya ilişkin kuvvetli bir toparlanma beklentisinin sürdüğü görüldü. ‘Faaliyetlerdeki’ toparlanma, alınan önlemler, ‘güven’ artışı ve referandumun sona ermesi ‘beklentilere’ de olumlu yansıdı. ‘Beklenti’ endeksi, nisan ayında, bir önceki aya göre 2,3 puan arttı. ‘Beklenti’ endeksi, geçen yılın aynı dönemine göre ise 4,2 puan daha düşük çıktı. Ancak Türkiye ekonomisine ilişkin ‘beklentiler’ nisan ayında yeniden arttı. İnşaat malzemeleri sanayine ilişkin ‘beklentilerde’ de artış yaşanırken, önümüzdeki üç aya ilişkin alınan yurtiçi siparişleri, nisan ayında önemli bir artış gösterdi. Önümüzdeki üç aya ilişkin alınan ihracat siparişlerinde de artış sürdü. Yurtiçi ve yurtdışı siparişlerdeki artış beklentisine bağlı olarak önümüzdeki üç ayın üretim ‘beklentisinde’ de kuvvetli bir artış ortaya çıktı. 

Türkiye İMSAD tarafından her ay düzenli olarak yayınlanan Sektör Raporu’nun nisan ayı sonuçlarına göre, yapı ruhsatlarında gerileme yaşanan konut dışı faaliyetlerin zayıfladığına dikkat çekildi. Turizmde yaşanan sıkıntıların otel yatırımlarını sınırladığı belirtilen raporda, son yıllarda sürükleyici olan ofis ve AVM yatırımlarının da yavaşladığı ifade edildi. İnşaat malzemeleri yıllık sanayi ihracatının 15,40 milyar dolara yükseldiği sektörde, yıllık ihracat büyüklüğünün 2017 genelinde artacağı vurgulandı.

Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) Nisan 2017 Sektör Raporu’nda, son üç yıldır ekonomide ortaya çıkan riskler ile siyaset, dış politika ve jeopolitik alanda yaşanan gelişmeler nedeniyle iktisadi faaliyetlerde yavaşlama görüldüğü, buna bağlı olarak perakende pazarı, yeni iş başlangıçları, yeni yatırımlar ve turizm faaliyetlerinin olumsuz etkilendiği belirtildi. Bu alanların aynı zamanda inşaat sektörü açısından da önemli olduğunun vurgulandığı raporda, alışveriş merkezleri, ofisler, oteller ile sanayi ve lojistik bina inşaatlarının sektörde önemli bir iş olanağı yarattığı ifade edildi. 

Yatırım iştahı zayıf kalmaya devam ediyor

Bu veriler ışığında özellikle 2016 yılında konut dışı binalar için alınan yapı ruhsatlarında önemli bir gerileme olduğuna dikkat çekilen raporda, şu tespitler yer aldı: “Turizm sektöründe yaşanan sıkıntılar otel yatırımlarını sınırladı. Sektörde son yıllarda sürükleyici olan ofis yatırımları da yavaşladı. Hâlihazırda önemli bir boş ofis stokunun da bulunduğu sektörde, AVM yatırımları da perakende sektöründeki sıkıntılar nedeniyle yavaşladı. Sanayi ve lojistik alanında ise yatırım iştahı zayıf kalmaya devam ediyor. 

Mevcut inşaat işleri seviyesi nisan ayında 10,5 puan sıçradı 

7 aylık gerilemenin ardından 2017 yılı Mart ayında önemli bir artış gösteren mevcut inşaat işleri endeksi, nisan ayında da önemli bir sıçrama gösterdi. Mevsimsellik ile birlikte hızlı bir toparlanma yaşanan inşaat sektörüne verilen destekler de olumlu etki yarattı. Mevcut inşaat işleri seviyesi nisan ayında, mart ayına göre 10,5 puan arttı. Böylece nisan ayındaki mevcut işler seviyesi geçen yılın nisan ayındaki seviyenin de 3,8 puan üzerine çıktı.

İnşaat malzemesi yıllık İhracatı 15,40 milyar dolara yükseldi 

İhracatın 28 aylık bir gerileme içinde kaldığı ve yıllık ihracatın 2016 yılında 15,24 milyar dolara kadar gerilediğine dikkat çekilen raporda, 2017 yılı Ocak ve Şubat aylarındaki ihracat artışı ile birlikte yıllık ihracat iki ay üst üste yeniden artış gösterdi. İnşaat malzemeleri yıllık sanayi ihracatının şubat ayı itibarıyla 15,40 milyar dolara yükseldiği sektörde, yıllık ihracat büyüklüğünün 2017 genelinde artmaya devam edeceği ifade edildi. 

İnşaat malzemesi yıllık ithalat 9,0 milyar dolara geriledi 

2017 yılı ocak ayında son 7 yılın en düşük aylık ithalatı gerçekleştikten sonra gerileme, şubat ayında da oldukça yüksek gerçekleşti. Böylece 2017 yılı şubat ayında yıllık ihracat yeniden 9,0 milyar doların altına indi. Raporda, 2017 yılında ithalatta beklentilerin ötesinde bir gerileme yaşanacağı belirtildi.

Yurtdışı müteahhitlik işlerinde toparlanma arayışı 

2017 yılının ilk çeyrek döneminde yurtdışında alınan müteahhitlik işleri proje sayısı 28, proje tutarı ise 2,89 milyar dolar oldu. 2017 yılının ilk çeyrek döneminde alınan proje sayısı ve toplam tutarı 2015 ve 2016 yılı ilk çeyrek döneminin üzerinde gerçekleşti. Bu verilere göre bir toparlanma arayışının görüldüğünün belirtildiği raporda, yüksek iş hacmine ulaşılan geçmiş yıllar ile karşılaştırıldığında alınan iş hacminin halen oldukça zayıf olduğu belirtildi. Ayrıca gerek öncelikli pazarlardaki koşullar, gerekse ikili ilişkilerde yaşanan sıkıntılar nedeniyle yurtdışı müteahhitlik işlerinin sınırlanmaya devam ettiği ifade edildi.

İlk 20 inşaat malzemeleri pazarımızda farklı büyüme beklentileri 

Türkiye’nin, inşaat malzemeleri ihracatında ilk 20 pazarını oluşturan ülkelerde 2017 yılında farklı büyüme beklentilerinin olduğunun belirtildiği raporda; geçen yıl en büyük pazar haline gelen ABD’de büyümenin 2017 yılında yüzde 2,3 ile hızlanmasının beklendiği vurgulandı.

Dünya pazarı değerlendirmesi

ABD’de özellikle yeni yönetimin kamu altyapı yatırımlarını artırmayı planlamasının inşaat sektöründe de büyümeyi hızlandıracağının belirtildiği rapora göre, Türkiye’nin en büyük ikinci pazarı olan Irak’ta 2017 yılında yüzde 3,1 küçülme bekleniyor. Siyasi ve jeopolitik risklerin petrol fiyatlarındaki artışa rağmen Irak ekonomisinde küçülmeye yol açması bekleniyor. İngiltere ve Almanya ekonomilerinde ise Brexit’e ve seçimlere rağmen göreceli yüksek büyümeler öngörülüyor.

Türkiye’nin beşinci büyük pazarı haline gelen İsrail yüzde 2,9 ile ılımlı büyümesini sürdürüyor. İki petrol ihracatçısı pazar olan BAE ve Suudi Arabistan’da ise büyümenin 2017’de zayıflayacağı öngörülüyor. Siyasi ilişkiler nedeniyle sıkıntı yaşanan pazar olan Mısır’ın da 2017’da yüzde 3,5 büyümesi, Türkmenistan’ın ise yüzde 6,5 ile yüksek büyüme performansını koruması bekleniyor.

Avrupa Birliği’nde Fransa, İtalya ve İspanya’da büyümenin 2017 yılında da süreceği bilgisinin paylaşıldığı raporda, Kuzey Afrika’da Fas’ın 2017 yılında daha hızlı büyüyeceği, Cezayir’de büyümenin yavaşlayacağı öngörülüyor.