Göç Hareketleri Dengeleri Değiştiriyor

Raporun öne çıkan bölümlerinden biri göç dinamikleri. Son verilere göre tersine göç ve geçici koruma kapsamındaki geri dönüşlerle birlikte İstanbul’da 127 bin konutun boşalması ve bu sayede ihtiyaçların bir kısmının karşılanması öngörülüyor.

Net göç hareketleri ise daha dengeli bir seyir izliyor. 2023 yılında 336 bin kişilik nüfus kaybı yaşanırken, 2025 itibarıyla bu kaybın 20 bin kişi civarına gerilemesi bekleniyor. Önümüzdeki 10 yıl boyunca İstanbul’un toplamda 109 bin kişilik net göç alacağı tahmin ediliyor.

Değişen Demografi, Değişen Konut Tipleri

İstanbul’un nüfusunun %3 artarak 2034’te 16,2 milyona ulaşması beklenirken, hane halkı sayısının %20 artışla 6 milyona çıkacağı öngörülüyor. Ortalama hane büyüklüğü ise 2012’de 3,57 iken, 2034’te 2,68 kişiye kadar düşecek. Bu dönüşüm, tek kişilik hanelerin artışı ve bekâr nüfusun çoğalmasıyla birlikte küçük metrekareli konutlara olan talebi artırıyor.

Raporu değerlendiren KONUTDER Yönetim Kurulu Başkanı Ramadan Kumova, “Azalan hane halkı büyüklüğü ve artan tekil yaşam tercihi, konut üreticilerini yeni yaşam senaryoları ve esnek konut tipleri üzerine düşünmeye zorluyor. Mevzuatların da bu dönüşüme uygun şekilde revize edilmesi gerektiğine inanıyoruz.” dedi.

Nüfus Yaşlanıyor, Doğum Oranı Düşüyor

Rapora göre İstanbul’un doğurganlık oranı 2014’te %1,56 iken, 2024’te %0,99’a ve 2034’te %0,79’a gerileyecek. Aynı şekilde, 50 yaş üzeri nüfus oranı 2024’te %25 iken, 2034’te %33’e çıkacak. Bu yaşlanma eğilimi, hem konut tipi hem de hizmet altyapısında önemli dönüşümleri beraberinde getirecek.

Medeni Durumdaki Değişimler Yeni Konut Senaryolarını Gündeme Taşıyor

Evlenme oranlarında son 10 yılda %0,7’lik düşüş yaşanırken, önümüzdeki dönemde %0,3 artış bekleniyor. Boşanmalardaki artış hızı ise yavaşlayacak. Bu durum, konut politikalarının yalnızca sayı bazlı değil, kullanım tipi ve yaşam şekillerine göre yeniden kurgulanması gerektiğini gösteriyor.

İkametgâh Dışı Konut Talebi Zayıflıyor, Öğrenci ve Turizm Odaklı Talep Artıyor

İkamet amaçlı olmayan konut taleplerinde genel bir düşüş yaşansa da belirli segmentlerde artış öngörülüyor:

1. Üniversite öğrencileri için yıllık 3.300 konut,

2. Turizm amaçlı kullanım için yıllık 4.800 konut,

3. Yabancı yatırımcılar için yıllık 4.200 konut,

4. İkinci konut sahipliği için ise yıllık 3.000 konut ihtiyacı tahmin ediliyor.

KONUTDER’den Sektöre Stratejik Yol Haritası

Ramadan Kumova, sözlerine şöyle devam etti: “Raporumuz, konut planlamasında yalnızca arz-talep dengesi değil, sosyal yapının dinamiklerini de göz önünde bulundurmanın önemine işaret ediyor. Sektör temsilcilerinin, kamu kurumlarının ve yatırımcıların sağlıklı kararlar alabilmesi için bu tür stratejik analizlere ihtiyaç var.”