İstanbul’un kuzey kıyısında, Karadeniz’e açılan Beykoz Riva bölgesi, uluslararası mimarlık dünyasının dikkatini çeken yeni bir kentsel projeye ev sahipliği yapıyor. Norveç merkezli Snøhetta, Danimarkalı Bjarke Ingels Group (BIG) ve Hollanda merkezli MVRDV gibi küresel ölçekte tanınan mimarlık ofislerinin bir araya geldiği Ion Riva projesi, yaklaşık 84 hektarlık bir sahil alanında geliştirilen yeni nesil bir mahalle modeli sunuyor.
Konut, kültür, kamusal alan ve ekolojik peyzaj sistemlerini entegre eden proje, İstanbul’un son yıllarda ortaya çıkan büyük ölçekli kentsel gelişim projeleri arasında mimari yaklaşımı ve uluslararası tasarım ekibiyle öne çıkıyor. Planlama izni alınmış ve inşaatı başlayan projenin ilk etabında 969 konutun yaklaşık 3.000 kişilik bir nüfusa ev sahipliği yapması hedefleniyor. İlk konutların 2027 yılında tamamlanması planlanıyor.
Ion Riva yalnızca yeni bir konut projesi değil; doğa ile bütünleşen yaşam, kamusal kültür programları ve sürdürülebilir altyapı stratejileriyle peyzaj temelli bir mahalle prototipi olarak kurgulanıyor.
Peyzajın Mimariyi Yönlendirdiği Bir Masterplan
Ion Riva’nın tasarım yaklaşımında mimari kütleler değil, peyzaj sistemi ana belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Riva Nehri, Karadeniz kıyısı ve çevredeki orman dokusu, projenin mekânsal organizasyonunun temel referanslarını oluşturuyor.
Masterplan, mahalleyi birbirine bağlanan yeşil koridorlar, yürüyüş yolları ve açık alanlar ağı üzerinden kurguluyor. Bu sistem, konut kümeleri ile kamusal programların doğal topoğrafyaya uyumlu biçimde dağıtılmasını sağlıyor.
Yaya hareketini önceliklendiren planlama yaklaşımı, otomobil odaklı yerleşim modellerinden uzaklaşarak yürünebilir mahalle tipolojisini merkeze alıyor. Gölgelikli yollar, parklar, spor alanları ve açık hava aktiviteleri için tasarlanan peyzaj altyapısı, mahalle içinde kesintisiz bir açık alan ağı oluşturuyor.
İlk etap kapsamında yaklaşık 100.000 metrekarelik biyolojik çeşitliliğe sahip peyzaj alanı, yeni bir okul, kültürel programlar ve günlük yaşamı destekleyen ticari fonksiyonlar planlanıyor. Bu kamusal programlar, mahalle içinde farklı odak noktaları oluşturarak sosyal etkileşimi artırmayı hedefliyor.
Üç Küresel Mimarlık Ofisi, Üç Simgesel Yapı
Ion Riva masterplanında Snøhetta, BIG ve MVRDV yalnızca planlama sürecinde değil, mahalle içindeki kamusal yaşamı tanımlayan üç mimari odak yapının tasarımında da rol üstleniyor. Bu yapılar, projenin kültürel kimliğini güçlendiren simgesel mekânlar olarak tasarlanmış.
Snøhetta: The Ring
Snøhetta tarafından tasarlanan The Ring, projenin en karakteristik mimari öğelerinden biri. Riva Nehri’ni dairesel bir formda geçen bu yapı, yalnızca bir köprü değil; aynı zamanda bir kamusal buluşma alanı olarak tasarlanmış. Yapı, yürüyüş yolları, ekolojik eğitim alanları ve sosyal karşılaşmalar için bir platform oluşturuyor. Çevresinde planlanan bahçeler ve küçük ölçekli üretim alanları ise yerel gıda sistemlerini destekleyen bir peyzaj altyapısı sunuyor.
Snøhetta ayrıca projede “Greenhouse District” olarak tanımlanan bir konut bölgesinin tasarımından da sorumlu. Bu bölgede yaklaşık 400 konut, ofis ve perakende alanlarının yer aldığı karma kullanımlı bir mahalle kurgusu oluşturuluyor.
BIG: The Drop
Bjarke Ingels Group tarafından tasarlanan The Drop, Karadeniz kıyısında konumlanan damla formundaki mimarisiyle projenin sahil siluetini tanımlayan yapılardan biri. Ahşap taşıyıcı sistemle tasarlanan yapı, içinde kafe, restoran, spa ve sağlık alanları barındırıyor. Yapının mekânsal kurgusu, kullanıcıyı sahil peyzajı ile buluşturacak şekilde tasarlanmış.Üst kotta yer alan kafe, geniş deniz manzarasına açılırken, aşağı kotlarda restoran ve spa alanları konumlanıyor. Böylece kullanıcı deneyimi, mekânsal bir akış içinde kurgulanmış bir kıyı deneyimi haline geliyor.
MVRDV: The Lantern
MVRDV tarafından tasarlanan The Lantern, mahalle için planlanan performans sanatları ve kültür merkezi olarak işlev görüyor. Tiyatro salonları, sinema, sanat galerileri, kitapçı ve topluluk alanlarını bir araya getiren yapı, Ion Riva’nın kültürel merkezini oluşturuyor.Yapının en dikkat çekici öğelerinden biri ise halka açık çatı terası. Bu alan, hem manzara noktası hem de kamusal etkinlikler için kullanılabilecek bir platform olarak tasarlanmış. Cephede kullanılan yarı geçirgen seramik kaplama, gün ışığını filtreleyen bir mimari kabuk oluştururken gece saatlerinde yapının adeta bir fener gibi parlamasını sağlıyor.
Yerel Mimarlık Ofisleriyle Genişleyen Tasarım Ekibi
Ion Riva, yalnızca uluslararası mimarlık ofislerinin değil, aynı zamanda Türkiye’den birçok tasarım ekibinin yer aldığı geniş bir iş birliği ağıyla geliştiriliyor.
Projede Snøhetta, BIG ve MVRDV’nin yanı sıra KEYM, DB Architects, Rasa ve Bilgin Architects gibi yerel mimarlık ofisleri de yer alıyor.
İç mimari tasarım sürecinde ise Mehmet Yücebaşoğlu (ADOD) ve Yeşim Kozanlı gibi önemli isimler görev alıyor.
Bu çok disiplinli ekip; mimari, peyzaj, mühendislik ve çevresel performansı bir araya getiren kapsamlı bir tasarım süreci yürütüyor.
Sürdürülebilirlik Stratejileri
Ion Riva projesinde çevresel performans önemli bir tasarım kriteri olarak ele alınmış.
Projede kullanılan başlıca sürdürülebilirlik stratejileri arasında:
- – yerel kaynaklı taş ve ahşap malzemelerin kullanımı
- – modüler ahşap yapı sistemleri
- – güneş enerjisi panelleri
- – yağmur suyu toplama sistemleri
- – gri su geri dönüşümü
- gibi çözümler yer alıyor.
Bu sistemlerin özellikle su tüketimini yaklaşık %50 oranında azaltması hedefleniyor. Peyzaj altyapısı ise mikro iklim oluşturma ve hava kalitesini iyileştirme amacıyla tasarlanmış.
İstanbul’un Kuzeyinde Yeni Bir Mimari Odak
Ion Riva projesi, İstanbul’da son yıllarda geliştirilen büyük ölçekli projeler arasında mimari yaklaşımıyla farklı bir konumda duruyor. Peyzaj temelli planlama yaklaşımı, yürünebilir mahalle modeli ve kültürel programlarıyla proje, konut üretiminin ötesine geçen bir yaşam ekosistemi oluşturmayı hedefliyor.
Uluslararası mimarlık ofislerinin İstanbul’da gerçekleştirdiği önemli projeler arasında yer alması beklenen Ion Riva, tamamlandığında kentin kuzey kıyısında yeni bir mimari ve kültürel odak oluşturabilir.
