Kanada’nın Hamilton kentindeki McMaster University kampüsünde yer alan McMaster University Life Sciences Building and Greenhouse, yaşam bilimleri araştırmalarını, eğitimi ve öğrenci yaşamını doğayla doğrudan ilişki kuran yeni bir mimari kurgu içinde bir araya getiriyor. Moriyama Teshima Architects tarafından tasarlanan proje, mevcut Life Sciences Building’e entegre edilen 11.400 ft²’lik (yaklaşık 1.060 m²) araştırma serasıyla, bilimsel üretimi kampüs yaşamının görünür bir parçasına dönüştürüyor.
Yaşlanan ve kampüs dışında bulunan eski sera tesisinin yerini alan yeni yapı, yalnızca araştırma altyapısını yenilemekle kalmıyor; mevcut beş katlı Life Sciences Building için yeni bir giriş ve kimlik oluşturuyor. Proje, devam eden çok yıllı dönüşüm sürecinin bir parçası olarak eğitim yapılarının mevcut bina stokuyla birlikte nasıl geliştirilebileceğine de dikkat çekiyor.
McMaster University Life Sciences Building And Greenhouse Bilimi Görünür Kılıyor
Yeni sera, geleneksel araştırma seralarının kapalı ve kontrollü karakterinden farklı olarak bilimsel faaliyetleri kampüsün gündelik yaşamıyla buluşturuyor. University Avenue yönüne açılan şeffaf cephe ve testere dişi formundaki çatı, yapının dışarıdan güçlü biçimde algılanmasını sağlıyor.
Mevcut binanın batı ve güney cephelerini çevreleyen sera, bitkilerin ihtiyaç duyduğu güneş ışığından mümkün olduğunca yararlanacak biçimde konumlandırılmış. Geceleri aydınlatılan şeffaf hacim ise bitki yaşamını ve içeride gerçekleştirilen araştırmaları dışarıdan görünür kılarak kampüs için yeni bir odak noktası oluşturuyor.
Bu yaklaşım, araştırma faaliyetlerini yapının arka planında kalan teknik bir işlev olmaktan çıkarıyor. Bitkiler, araştırmacılar ve bilimsel çalışma süreçleri mimari deneyimin doğrudan parçasına dönüşüyor.
Asma Köprüden Seraya Bakış
Yapıya giriş deneyimi de bilim ile kullanıcı arasındaki bu görsel ilişki üzerine kuruluyor. Ziyaretçiler ahşap çerçeveli bir giriş portalından geçerek iki kat yüksekliğindeki seranın üzerinde asılı duran bir köprüye ulaşıyor. Köprüden aşağıdaki bitki örtüsü ve araştırma ortamları izlenebiliyor.
Girişin devamında yer alan doğal ışıkla aydınlatılmış kütlesel ahşap lobi, Life Sciences Building için yeni bir sosyal merkez oluşturuyor. Öğrencilerin bir araya gelebileceği, çalışabileceği, informal toplantılar gerçekleştirebileceği ve etkinlikler düzenleyebileceği alanlar, araştırma yapısının sosyal işlevlerini de güçlendiriyor.
Böylece sera ile mevcut üniversite yapısı arasındaki bağlantı yalnızca işlevsel bir geçiş olarak değil, öğrencilerin bilimsel üretimle karşılaşmasını sağlayan mekânsal bir deneyim olarak ele alınıyor.
200’den Fazla Bitki Türü İçin Yaşam Alanı
McMaster University Life Sciences Building and Greenhouse içerisinde hem yarı kamusal alanlar hem de kontrollü araştırma bölümleri bulunuyor. Islak yağmur ormanı ve kuru savan koşullarını taklit eden farklı çevresel ortamlar, 200’den fazla bitki türüne ev sahipliği yapıyor.
Özelleştirilmiş araştırma hücreleri ve destek alanlarında ise bitki genomikleri, mikroorganizmalar, toprak sağlığı ve farklı doğal sistemler üzerine çalışmalar gerçekleştirilebiliyor. Araştırma alanları ile dolaşım bölümleri arasındaki cam yüzeyler sayesinde öğrenciler ve ziyaretçiler laboratuvar faaliyetlerini gözlemleyebiliyor.
McMaster University Biyoloji Bölümü Başkanı ve Profesörü Marie Elliot’a göre yeni tesis; bitkilerin olumsuz koşullarda hayatta kalması, bağışıklık sistemleri ve iletişim biçimleri gibi kritik araştırma konularının incelenmesi için güncel bir altyapı sağlıyor.
Kütlesel Ahşap Ve Doğal Malzemeler İç Mekâna Taşınıyor
Seradaki doğal sistemlerle kurulan ilişki yapının iç mekânlarında da devam ediyor. Kütlesel ahşap strüktür, ahşap yüzeyler, doğal ışık, bitkilendirme ve seraya açılan görüşler, mimari ile araştırılan canlı sistemler arasında görsel ve malzeme temelli bir bağ kuruyor.
Bu yaklaşım aynı zamanda üniversite yapılarında sıklıkla karşılaşılan kurumsal atmosferi yumuşatıyor. Araştırma, eğitim ve sosyal yaşam için oluşturulan alanların ortak bir mimari dil altında buluşması, Life Sciences Building’i yalnızca laboratuvar ve dersliklerden oluşan bir akademik yapı olmaktan çıkarıyor.
Kampüsün İlk Jeotermal Isıtma Ve Soğutma Sistemi
Projenin çevresel performansı da dönüşümün önemli bileşenlerinden biri. LEED Gold sertifikasına sahip olan yapı, McMaster University’nin daha geniş kapsamlı sürdürülebilirlik hedeflerini destekleyen çeşitli stratejiler içeriyor.
Bunların en önemlilerinden biri, projeyle birlikte üniversite kampüsünde ilk kez kullanılan jeotermal ısıtma ve soğutma sistemi. Mevcut Life Sciences Building’in çok yıllı yenileme programı kapsamında ayrıca doğal ışığın artırılması, erişilebilirliğin iyileştirilmesi ve yeni ortak çalışma ve buluşma alanlarının oluşturulması hedefleniyor.
Yeni bir araştırma yapısının mevcut binaya eklenmesi de projenin sürdürülebilirlik yaklaşımının mimari ölçeğini ortaya koyuyor. Yeni sera bağımsız bir yapı olarak konumlandırılmak yerine mevcut akademik yapıyla bütünleşerek araştırma, eğitim ve öğrenci yaşamını aynı sistem içinde topluyor.
Bilimsel Araştırma Kampüs Yaşamının Bir Parçasına Dönüşüyor
McMaster University Life Sciences Building and Greenhouse’un öne çıkan yönü, araştırma altyapısını görünür ve deneyimlenebilir hale getirmesi. Şeffaf sera cephesi, seranın üzerinden geçen köprü, araştırma alanlarına açılan cam yüzeyler ve ortak kullanım alanları sayesinde bilimsel çalışma kampüs yaşamından ayrıştırılmıyor.
Moriyama Teshima Architects’in tasarımı bu anlamda sera tipolojisini yalnızca kontrollü iklim koşulları sağlayan teknik bir yapı olarak ele almak yerine, bilim, eğitim, mimarlık ve doğanın kesiştiği bir öğrenme ortamınadönüştürüyor.
Mevcut yapının dönüşümü, kütlesel ahşap kullanımı, jeotermal sistem ve doğal ışık stratejileriyle desteklenen proje, üniversite kampüslerinde bilimsel araştırmanın mimarlık aracılığıyla nasıl daha görünür ve erişilebilir hale getirilebileceğine dair güncel bir örnek sunuyor.
