Kanada’nın Saskatchewan eyaletindeki bir yerli topluluk için tasarlanan dairesel bir toplanma yapısı, mimarlığın en prestijli iki ödülünü aynı anda kazandı. Treaty 4 topraklarında, Muscowpetung Saulteaux Ulusu için Oxbow Architecture ve Richard Kroeker iş birliğiyle tasarlanan Muscowpetung Powwow Arbour, hem Architizer A+ Ödülü’nü hem de Kanada Kraliyet Mimarlık Enstitüsü (RAIC) ve Kanada Sanat Konseyi tarafından verilen 2026 Genel Vali Mimarlık Madalyası’nı (Governor General’s Medal) aldı. Yaz powwow kutlamalarının merkezi olarak tasarlanan yapı, kültürel kimlik odaklı mimarinin nasıl hem yerel bir topluluğa hizmet edip hem de uluslararası ölçekte tanınabileceğinin güçlü bir örneği. 1.275 metrekarelik açıklığıyla 2.500 izleyici ve 1.000 dansçıyı ağırlayabilen yapı, Saulteaux geleneğinin ve topluluk yenilenmesinin somut bir ifadesi.

Çember: Saulteaux Geleneğinin Mimari İfadesi

Kültürel kimlik odaklı mimaride en kritik karar, yapının hangi geleneksel form ve değerlerden besleneceğidir. Muscowpetung Powwow Arbour, tasarımını doğrudan Saulteaux maddi kültüründen ve çemberin sembolik öneminden alıyor. Yapının kolonsuz (clear-span) dairesel formu, kapsamlı Yaşlı (Elder) danışmanlığı sonucunda geliştirilmiş ve geleneksel barınakları (lodge) çağrıştırırken, çayır ufkunda süzülüyormuş gibi görünen hafif bir çatı yaratıyor.

Bu form, salt estetik bir tercih değil; bir topluluğun dünya görüşünün mekansal ifadesi. Çember, Saulteaux kültüründe bütünlüğü, sürekliliği ve eşitliği temsil ediyor. Kültürel kimlik odaklı mimaride bu tür derin sembolik bağlar, yapıyı bir bina olmaktan çıkarıp toplumsal belleğin ve kimliğin fiziksel taşıyıcısına dönüştürüyor. Tasarımın yerel bilgi taşıyıcısı (knowledge keeper) Jeff Cappo başta olmak üzere topluluk ve idare liderliği danışmanlığıyla geliştirilmesi, bu derinliğin temelini oluşturuyor.

Topluluk Danışmanlığı: Kimin İçin, Kiminle?

Muscowpetung Powwow Arbour’ı kültürel kimlik odaklı mimarinin örnek bir vakası yapan en temel unsur, tasarım sürecinin topluluğun kendisiyle birlikte yürütülmesi. Yapının amacı, gelenekleri güçlendirmek, kültürü kutlamak ve topluluk üyelerini bilgiyi gelecek nesillere aktarmaya teşvik etmek. Bu hedef, dışarıdan dayatılan bir mimari vizyonla değil, topluluğun kendi ihtiyaç ve değerleriyle şekillenmiş.

Yaşlı danışmanlığı, yerel bilgi taşıyıcılarıyla iş birliği ve idare liderliğinin rehberliği, projeyi katılımcı bir tasarım sürecinin ürünü haline getiriyor. Kültürel kimlik odaklı mimaride bu “birlikte tasarlama” yaklaşımı, yapının topluluk tarafından gerçekten benimsenmesini ve sahiplenilmesini sağlıyor. Proje, basın açıklamasında da vurgulandığı gibi, başarısını Muscowpetung liderliğinin halkına bağlılığına ve Myke Agecoutay ile Jeff Cappo’nun özenli rehberliğine borçlu.

Mino-pimatisiwin: “İyi Bir Yaşam Sür”

Yapının kavramsal çekirdeğinde, Saulteaux dilindeki Mino-pimatisiwin kavramı yatıyor: “iyi bir yaşam sür”. Bu ilke, kültürel kimlik odaklı mimarinin yalnızca bir form üretme meselesi olmadığını, aynı zamanda bir yaşam felsefesinin mekansal karşılığı olduğunu gösteriyor. Arbour, bu kavrama hem kültürel hem de ekolojik düzeyde yanıt veriyor.

Yapı, her anlamda rejeneratif (yenileyici) bir gelişme olarak tasarlanmış. İklim kriziyle ve Muscowpetung topluluğunun ihtiyaçlarıyla doğrudan ilişki kuruyor. Kültürel kimlik odaklı mimaride bu tür bütüncül bir yaklaşım, kültürel süreklilik ile çevresel sorumluluğu tek bir tasarım vizyonunda birleştiriyor. Yapı, aile sağlığını, eğitimi ve topluluk buluşmalarını destekleyen bir kültürel çapa işlevi görüyor.

Yerel Malzeme, Yerel Emek: Geri Veren Mimari

Muscowpetung Powwow Arbour’ı kültürel kimlik odaklı mimarinin etik bir örneği yapan bir diğer boyut, yapım sürecinin topluluğun ekonomik hedeflerine hizmet etmesi. Yapı, bölgeden temin edilen yuvarlak ahşaptan (round timber) ve yerel emekle inşa edilmiş; inşaat yöntemleri stratejik olarak yerel kaynaklara ve becerilere göre hizalanmış.

Bu yaklaşım, kültürel kimlik odaklı mimarinin yalnızca sembolik değil, somut bir toplumsal fayda da ürettiğini gösteriyor. Yapı yapılırken topluluk üyeleri istihdam ediliyor, yerel beceriler değerleniyor ve ekonomik değer toplulukta kalıyor. Geleneksel bilgi, iklime duyarlı ve kaynak-verimli yapım yöntemleriyle birleşiyor. Konik çatı merkezinde açık bırakılarak altındaki çayır otlarını besleyecek ışığı içeri alıyor; böylece peyzaj ile mimarlık iç içe geçiyor.

İklim Yanıtı: Karbon-Yoğun Bir Şebekede Pasif Tasarım

Saskatchewan’ın karbon-yoğun elektrik şebekesi, kültürel kimlik odaklı mimari için ciddi bir operasyonel zorluk sunuyor. Eyaletteki bina operasyonları, hidroelektrik ve nükleer enerjinin baskın olduğu Ontario gibi eyaletlere kıyasla yüzde 700’e varan oranda daha fazla CO₂ üretebiliyor. Muscowpetung Powwow Arbour bu soruna radikal bir yanıt veriyor: iklimlendirilmeyen (unconditioned) bir kültürel yapı olarak, bahar, yaz ve sonbahar mevsimlerinde pasif stratejilerle termal konfor sağlıyor.

Yapıyı çevreleyen restore edilmiş yerli çayır (native prairie), ekolojik restorasyon ve karbon yakalama yoluyla karbon nötrlüğünü destekliyor. 61.590 metrekarelik bir alan, konvansiyonel tarım arazisinden yerli çok yıllık bitki örtüsüne dönüştürülmüş. Kültürel kimlik odaklı mimaride bu tür bir ekolojik boyut, yapının kültürel sürekliliği güçlendirirken aynı zamanda çevresel sürdürülebilirliğe de hizmet etmesini sağlıyor.

Oxbow Architecture ve Richard Kroeker

Saskatchewan merkezli Oxbow Architecture, Brad Pickard liderliğinde çalışan ve yerel bağlama duyarlı projeleriyle tanınan bir ofis. Yapının tasarımında ofise, kamusal ve kültürel yapılarda yerli topluluklarla iş birliği konusunda deneyimli mimar ve akademisyen Richard Kroeker eşlik etti. İki tarafın iş birliği, kültürel kimlik odaklı mimarinin hem teknik hem de etik açıdan titiz bir uygulamasını ortaya koydu.

Projenin Architizer A+ Ödülü ve Genel Vali Madalyası gibi iki prestijli ödülü aynı anda kazanması, yerel bir topluluk için üretilen bu yapının uluslararası mimarlık camiasında da güçlü bir yankı bulduğunu gösteriyor. Genel Vali Madalyası, Kanada’da mimarlığın en yüksek onuru olarak kabul ediliyor.

Mimarlık Bir Topluluğa Nasıl Aittir?

Muscowpetung Powwow Arbour, kültürel kimlik odaklı mimarinin en derin ve en bütüncül örneklerinden birini sunuyor. Çemberin sembolizminden Yaşlı danışmanlığına, yerel ahşaptan restore edilmiş çayıra, Mino-pimatisiwin felsefesinden karbon nötr tasarıma uzanan bu yapı, mimarlığın bir topluluğa nasıl gerçekten ait olabileceğini gösteriyor.

Oxbow Architecture ve Richard Kroeker’in iki prestijli ödülle taçlanan bu projesi, kültürel kimlik odaklı mimarinin yalnızca geçmişi koruma değil, bir topluluğun geleceğini inşa etme kapasitesine sahip olduğunu kanıtlıyor. Saulteaux Ulusu için çayır ufkunda süzülen bu hafif çember, mimarlığın en güçlü olduğu anın, bir topluluğun kendi hikayesini kendi elleriyle anlattığı an olduğunu hatırlatıyor.

Otto Steidle ve Genter Straße: Bir Mirasın Başlangıcı

Topluluk odaklı mimari anlayışını anlamak için, serginin geriye doğru çizdiği yayın başlangıç noktasına bakmak gerekiyor. Sergi her ne kadar “20 yıl Steidle Architekten” başlığını taşısa da, ofisin kökleri çok daha eskiye uzanıyor. 50 yılı aşkın süre önce Otto Steidle, Doris ve Ralph Thut ile birlikte Münih’teki Genter Straße konut kompleksini tasarladı. Bu yapı, 1970’lerin katı işlevselci konut anlayışına karşı radikal bir alternatif sundu: sakinlerin kendi mekanlarını biçimlendirebildiği, esnek ve büyüyebilen bir strüktür.

Genter Straße, topluluk odaklı mimarinin temel ilkesini somutlaştırıyordu: bina bitmiş bir ürün değil, içinde yaşanan ve dönüşen bir çerçevedir. Otto Steidle’ın 2004’teki erken ölümünün ardından ofis, Steidle Architekten adını aldı ve bu yılki sergiyle 20. yaşını kutluyor. Sergi, ofisin yeni adıyla tamamladığı ilk proje olan Torino Olimpiyat Köyü’nden, gerçekleşmesi 2030’lara uzanan kentsel planlama projelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

“Topluluk Burada Oluşur”: Serginin Ana Fikri

Serginin başlığı, Steidle Architekten’in tüm çalışmalarını birleştiren ilkeyi özetliyor. Topluluk odaklı mimari, ofisin en küçük yapılarında bile mevcut olan bir düşünce: insanların nerede karşılaşacağı ve ortak alanları nasıl kullanacağı sorusu, tasarımın merkezinde yer alıyor.

Bu yaklaşım, mimarlığı bireysel konut birimlerinin toplamı olarak değil, karşılaşmaların ve toplumsal etkileşimin mekanı olarak ele alıyor. Steidle Architekten için kentsel tasarım (Städtebau), yalnızca büyük ölçekli projelerin değil, en küçük binaların bile ayrılmaz bir parçası. Bir konut bloğunun ortak avlusu, bir kampüsün geçiş alanları, bir mahallenin sokak dokusu; bunların hepsi topluluk odaklı mimarinin “topluluğun oluştuğu” mekanları olarak tasarlanıyor.

Architekturgalerie: Bir Sığınakta Sergi

Serginin mekanı da kendi başına anlamlı. Münih’teki Architekturgalerie, eski bir sığınakta (Bunker) konumlanıyor. Bu ham ve endüstriyel mekan, Steidle Architekten’in yapım süreçlerini ve strüktürel düşüncesini öne çıkaran sergi anlayışıyla örtüşüyor. Sergi, ofisin ikonik projelerini çizimler, modeller ve fotoğraflar aracılığıyla bir araya getirirken, topluluk odaklı mimarinin nasıl somut yapılara dönüştüğünü gösteriyor.

Münih merkezli Steidle Architekten, Otto Steidle’ın mirasını sürdüren ama onu dondurmayan bir ofis. Ofisin portföyü konut, eğitim yapıları, kültürel mekanlar ve kentsel planlama projelerini kapsıyor. Tüm bu çeşitliliği birleştiren ortak ilke, topluluk odaklı mimari: yapıların yalnızca işlevsel değil, toplumsal mekanlar olarak tasarlanması. Otto Steidle’ın renkli, esnek ve katmanlı mimarisi, bugün ofisin çağdaş projelerinde farklı biçimlerde yaşamaya devam ediyor.

Topluluk Odaklı Mimarinin Anadolu’daki Kökleri

Steidle Architekten’in “insanların nerede karşılaştığı” sorusu, Türkiye’nin geleneksel konut ve mahalle kültürüyle derin bir rezonans taşıyor. Anadolu’nun geleneksel mahalle dokusu, avlulu evleri, çıkmaz sokakları ve mahalle çeşmeleriyle, topluluk odaklı mimarinin yüzyıllardır süregelen yerel bir ifadesi olarak okunabilir. Geleneksel Türk mahallesinde komşuluk ilişkilerini, ortak kullanım alanlarını ve karşılaşma noktalarını şekillendiren mekansal kurgu, tam da Otto Steidle’ın Genter Straße’de aradığı türden bir toplumsal mimariydi.

Ancak Türkiye’deki çağdaş konut üretimi, özellikle son yıllarda yükselen kapalı site (gated community) modeliyle bu geleneğin tam tersi bir yöne savruldu. Yüksek duvarlarla çevrili, içe kapalı ve karşılaşmayı en aza indiren bu yapılar, topluluk odaklı mimarinin reddi anlamına geliyor. Steidle Architekten’in sergisinin Türkiye bağlamına en güçlü mesajı burada gizli: konut, yalnızca güvenlikli bir kutu değil, komşuların karşılaştığı, çocukların oynadığı, toplumsal yaşamın aktığı bir çerçeve olmalı. İstanbul’un kentsel dönüşüm projelerinde ve yeni konut yerleşimlerinde, Genter Straße’nin esnek ve topluluk odaklı modeli; sıradan apartman bloklarının tekrarına karşı güçlü bir alternatif sunuyor. Topluluk odaklı mimari, Türkiye’de hem geleneksel köklere sahip hem de bugünün konut krizine yanıt verebilecek bir yaklaşım olarak yeniden keşfedilmeyi bekliyor.

Mimarlık Nerede Topluluğa Dönüşür?

Community Happens Here, Steidle Architekten’in 20 yıllık mirasını kutlarken aslında çok daha temel bir soruyu gündeme getiriyor: mimarlık ne zaman bir bina olmaktan çıkıp bir topluluğa dönüşür? Otto Steidle’dan bugüne uzanan ofisin yanıtı net: tasarımın merkezine insanı, karşılaşmayı ve ortak mekanı koyduğunda.

Bir eski sığınakta açılan bu sergi, topluluk odaklı mimarinin yarım yüzyıllık bir birikimini gözler önüne seriyor. Genter Straße’den Torino Olimpiyat Köyü’ne uzanan bu yolculuk, mimarlığın en güçlü olduğu anın, insanların bir araya geldiği an olduğunu hatırlatıyor. Çünkü topluluk, tasarlanan değil, doğru mekanda kendiliğinden oluşan bir şeydir; ve iyi mimarlık, tam da o oluşumun zeminini hazırlar.

Sergi: Community Happens Here – 20 Years of Encounters in Architecture | Mekan: Architekturgalerie München | Tarih: 22 Mayıs – 5 Temmuz 2026

Kuzey Avrupa’nın en büyük tasarım festivali olan 3daysofdesign, 10-12 Haziran 2026 tarihlerinde Kopenhag’da kapılarını açtı. 2013’te Nordhavn’daki bir depoda dört Danimarkalı markanın girişimiyle başlayan etkinlik, bugün 460’tan fazla markayı, 600’ü aşkın bağımsız etkinliği ve 60.000’i aşan ziyaretçisiyle uluslararası tasarım takviminin en önemli duraklarından birine dönüşmüş durumda. Bu yılki 3daysofdesign 2026 Kopenhag tasarım festivali, “Make This Moment Matter” (Bu Anı Önemli Kıl) temasıyla, tasarımın geçmişe duyulan nostalji ya da geleceğe dair spekülasyon değil, bugünün sorumlu kararları üzerine kurulması gerektiğini vurguluyor.

“Make This Moment Matter”: Şimdiki Zamanın Manifestosu

Festivalin bu yılki teması, Danimarka tasarımının köklü geçmişi ile vizyoner geleceği arasında bir üçüncü yol öneriyor: şimdiki an. CEO Signe Byrdal Terenziani’nin ifadesiyle tema, “fikirler, yaratıcılar, mekanlar ve yerler arasında bağlantılar kurarak anlam yaratmak” üzerine kurulu. Festival metinlerinde vurgulanan düşünce net: değişim yaratma gücüne sahip tek an, şimdidir.

3daysofdesign 2026 Kopenhag tasarım festivali bu temayı estetiğin ötesine taşıyarak sürdürülebilirlik, malzeme inovasyonu, insan refahı ve topluluk gibi kavramları merkezine alıyor. Festivalin bu yılki görsel kimliği, Kopenhag merkezli On Display kolektifi tarafından tasarlandı; siyah bir zambak ile origami bir fal kağıdını birleştiren kolaj, geçmiş ile gelecek arasındaki anı, yani şimdiyi simgeliyor.

Sekiz Tasarım Bölgesi: Şehir Bir Sergi Alanı

3daysofdesign‘in en ayırt edici özelliği, merkezi bir fuar alanı yerine tüm şehre yayılan ademimerkeziyetçi formatı. 2026 edisyonunda festival, sekiz tasarım bölgesi (Design District) etrafında örgütleniyor: Holmen, Nordhavn, Islands Brygge, Kultur, Rosengård, Kongens Nytorv, Christianshavn ve Frederiksstaden. Her bölge, bölgesindeki bir kültürel simgeden adını alıyor ve kendi tarihsel ve kentsel karakterini festival deneyimine katıyor.

Bu bölgeler arasında özellikle Nordhavn dikkat çekiyor: eski endüstriyel iskeleler üzerine kurulan bölge, “beş dakikalık şehir” ilkesiyle geliştirilen, restore edilmiş silolar ve depoların ofis ve konuta dönüştüğü radikal bir kentsel deney. Christianshavn’daki tarihi liman deposu Gammel Dok ise Material Matters Copenhagen sergisine ev sahipliği yapıyor; bu platform malzeme, üretim ve sürdürülebilir üretime adanmış. 3daysofdesign 2026 Kopenhag tasarım festivali, showroom’lar, galeriler, müzeler, oteller ve perakende mekanlarını geçici sergi alanlarına dönüştürerek Kopenhag’ı yaşayan bir tasarım vitrinine çeviriyor.

“Entering the Now” Sempozyumu: Tasarımın Zamanla İlişkisi

Festivalin entelektüel omurgasını oluşturan “Entering the Now” (Şimdiye Girmek) sempozyumu, festival temasını derinleştiriyor. AI uzmanı Tey Bannerman ve sosyal girişimci Veronica D’Souza küratörlüğünde düzenlenen sempozyum, tasarımın zamanla ilişkisini yeniden tanımlamayı öneriyor: “bir sonrakini tasarlamayı bırak, şimdiyle derinlemesine ilgilen.”

Sempozyumun konuşmacı kadrosu son derece güçlü: MoMA’nın Mimarlık ve Tasarım Kıdemli Küratörü Paola Antonelli ve Berlin merkezli Hintli mimar Anupama Kundoo gibi isimler, beş ayrı oturumda “Being Present” (Mevcut Olmak), “Things That Matter” (Önemli Olan Şeyler) gibi başlıklarla temayı farklı açılardan ele alıyor. 3daysofdesign 2026 Kopenhag tasarım festivali, bu sempozyumla tasarımın yalnızca ürün değil, toplumsal ve ekolojik sorumluluk meselesi olduğunu vurguluyor.

Öne Çıkan Markalar ve Sergiler

Festivale Danimarka’nın köklü markaları Carl Hansen & Søn, Fredericia, BoConcept, Fritz Hansen ve Ferm Living‘in yanı sıra &Tradition, Arper, Artemide, Flos ve Vipp gibi uluslararası isimler katılıyor. Sürdürülebilir mobilya markası Mater, FSC sertifikalı ahşaptan geri dönüştürülmüş kaynaklara uzanan yolculuğunu sergilerken; Porto merkezli Origin Made, malzeme dürüstlüğü ve yavaş üretim süreçlerini öne çıkaran yaklaşımıyla festival yönüyle örtüşüyor.

Bu yılki en dikkat çekici anlardan biri, Hem markasının tek bir ahşap parçadan üretilen heykelsi sandalyesi (tasarımı Max Lamb) ve festivalin en genç katılımcısı olan 12 yaşındaki Sol Rybakken Kallin‘in tasarladığı Solaris masa lambası. 3daysofdesign 2026 Kopenhag tasarım festivali, bu çeşitlilikle hem yerleşik isimlere hem de yeni nesil tasarımcılara aynı sahnede yer açıyor.

Design Walks ve Long Table Dinners: Bağlantı Kurma Formatları

Festival, yalnızca sergi ve ürün lansmanlarından ibaret değil. Şehrin bölgelerinde rehberli rotalar sunan Design Walks (Tasarım Yürüyüşleri), katılımcıları arka sokaklardaki zanaatkar atölyelerine ve beklenmedik sergi mekanlarına götürüyor. Ortak sofra geleneğinden beslenen Long Table Dinners (Uzun Masa Yemekleri) ise ziyaretçileri yan yana oturtarak hem sosyal hem de profesyonel bağlantılar kurmalarını sağlıyor. Şehre dağılmış altı i-Point bilgi merkezi, ziyaretçilere yön gösteren ve buluşma noktası işlevi gören düğümler olarak hizmet veriyor. Tüm etkinlikler ücretsiz ve halka açık.

Bir Festival Neden “Şimdi” Diyor?

3daysofdesign 2026, Kopenhag tasarım festivali olarak yalnızca bir ürün vitrinı değil, çağdaş tasarımın en acil sorularını tartışan bir platform. “Make This Moment Matter” teması, sürekli geleceğe odaklanan ve dikkat dağınıklığıyla şekillenen bir çağda, tasarımcıları ve ziyaretçileri şimdiye, yani gerçek mekanlara, gerçek karşılaşmalara ve gerçek sorumluluklara davet ediyor.

2013’te bir depodan başlayıp 2026’da sekiz tasarım bölgesine ve 460’ı aşkın markaya ulaşan bu festivalin gösterdiği şey net: tasarım, geçmişin mirasında ya da geleceğin vizyonunda değil, bugünün kararlarında yaşıyor. Ve belki de en güçlü tasarım, tam da bu anı önemli kılan tasarımdır.

2000’li yılların başından bu yana dünya mimarlığında belirginleşen bir eğilim var: duvarın çatıyla, çatının zeminle, iç yüzeyin dış kaplamayla kesintisiz biçimde birleştiği yapılar. Cephe ile örtü arasındaki geleneksel ayrımın ortadan kalktığı, tek bir malzemenin yapıyı bir deri gibi sardığı bu yaklaşım, Tokyo merkezli mimar ve akademisyen Ryumei Fujiki tarafından “Seamless Architecture” (Dikişsiz Mimarlık) olarak adlandırıldı. Fujiki’nin tasarım ortağı Yukiko Sato ile birlikte hazırladığı ve İngiltere’deki Beam Gallery tarafından yayımlanan yeni kitap, bu küresel akımı 164 sayfada belgeliyor.

Makine Estetiğinden Yaşam Formu Estetiğine

Fujiki’nin tezi özünde bir paradigma değişimine işaret ediyor. 20. yüzyıl mimarlığı büyük ölçüde makineyi model almıştı: tekrarlanabilir parçalar, modüler sistemler, belirgin birleşim noktaları. Dikişsiz mimarlık ise yaşam formunu referans alıyor. Tıpkı insan bedeninin tek bir malzemeden oluşan kesintisiz bir deriyle kaplı olması gibi, bu yapılarda da duvar, çatı ve mümkünse zemin tek bir yüzey malzemesiyle kaplanıyor ve birleşim noktaları olabildiğince görünmez kılınıyor.

Fujiki, bu eğilimin kronolojisini kendi stüdyosunun 2001 tarihli Continuous Plate House projesinden başlatıyor ve 2015’e kadar olan dönemi kapsayan geniş bir referans haritası çiziyor. Bu haritada Peter Cook’un Graz Müzesi (2003), Future Systems’ın Birmingham Selfridges binası (2003), Zaha Hadid Architects‘ın Ordrupgaard Müzesi (2005), PTW Architects’in Pekin WaterCube’ü (2007), Ryue Nishizawa‘nın Teshima Müzesi (2010), MAD Architects‘ın Ordos Müzesi (2011), Delugan Meissl’in Erl Festival Salonu (2012), 3XN‘in The Blue Planet akvaryumu (2013), Jakob + Macfarlane’in FRAC Center Turbulences yapısı (2013) ve Barozzi/Veiga‘nın Szczecin Filarmoni Salonu (2014) gibi projeler yer alıyor.

Fujiki, bugün dünya genelinde bilinçli tasarım yapan neredeyse tüm mimarların bir biçimde dikişsiz mimarlığın dilini kullandığını öne sürüyor. İddialı bir tez, ancak yukarıdaki listeye bakıldığında coğrafi ve tipolojik çeşitliliğin bu iddiayı güçlü biçimde desteklediği görülüyor.

Kitabın İçeriği ve Yapısı

“Seamless Architecture of Fujiki Studio + F.A.D.S 2010–2026” başlığını taşıyan kitap, Kogakuin Üniversitesibünyesindeki Fujiki Studio’nun ve Fujiki ile Sato’nun birlikte kurduğu F.A.D.S (Fujiki Architectural Design Studio) mimarlık ofisinin 2010’dan bu yana gerçekleştirdiği çalışmaları bir araya getiriyor. İkilinin ilk kitabı “Aqua-scape: The Nature-oriented Architecture”ın devamı niteliğindeki yayın, doğa odaklı mimarlık kavramını sürdürürken dikişsiz mimarlığı kuramsal bir çerçeveye oturtuyor.

Kitap, çok sayıda uluslararası ödül almış projeleri içeriyor. Kapak tasarımı Yukiko Sato’ya ait ve ödüllü “Porous Manifold as a Japanese Tearoom” projesinden esinlenerek geleneksel Japon origami teknikleriyle oluşturulmuş. Metinler İngilizce ve Japonca olarak kaleme alınmış.

Yayın, sınırlı baskı sayısıyla Amazon Japan üzerinden dünya genelinde sipariş edilebiliyor. Aynı zamanda ETH Zürih, UCL Bartlett, Architectural Association, SCI-Arc ve MIT gibi önde gelen mimarlık okullarının kütüphanelerinde mevcut.

Yazarlar Hakkında

Ryumei (Takaaki) Fujiki, lisansüstü eğitimini ve mühendislik doktorasını Tokyo Üniversitesi’nde Hiroshi Hara ve Akira Fujii yönetiminde tamamladı. 1991’de F.A.D.S’yi kurdu, 2001’den bu yana Tokyo’daki Kogakuin Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nde profesör olarak görev yapıyor. Araştırma odağı çevresel ve deneysel mimarlık, özellikle doğanın ileri sistemlerinin yapı tasarımına aktarılması.

Yukiko Sato, 2000 yılında F.A.D.S’ye tasarım ortağı olarak katıldı. Japan Women’s University mezunu olan Sato, 2012’den bu yana beş farklı üniversitede öğretim görevlisi olarak ders veriyor.

Neden Önemli?

Dikişsiz mimarlık kavramı, yalnızca biçimsel bir tercih değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik ve performans açısından da sonuçlar doğuruyor. Tek malzemeyle kaplanan yüzeyler termal köprü riskini azaltıyor, birleşim noktalarındaki su sızıntısı sorunlarını minimize ediyor ve yapının enerji performansını olumlu etkiliyor. Parametrik tasarım araçları ve dijital fabrikasyon teknolojilerindeki gelişmeler, bu tür kesintisiz yüzeylerin üretimini giderek daha erişilebilir kılıyor.

Fujiki’nin kitabı, bu akımı yalnızca estetik bir manifesto olarak değil, biyomimetik tasarım, hesaplamalı mimarlık ve çevresel duyarlılığın kesişim noktasında konumlanan bütüncül bir mimari düşünce biçimi olarak sunuyor. Gelecek mimarlığı, biyolojiden esinlenen tasarım, parametrik ve hesaplamalı tasarım ile mimari kuram ve deneysel pratik alanlarına ilgi duyan mimarlar, araştırmacılar ve öğrenciler için değerli bir kaynak.

Afrika kıtasının tasarım ve mimarlık alanındaki yükselişini uluslararası platformlara taşımayı hedefleyen Afrika Uluslararası Tasarım Ödülleri (AIDA Awards), ilk edisyonunun kazananlarını açıkladı. 40 ülkeden 300’ü aşkın başvurunun değerlendirildiği programda, sürdürülebilirlik, kültürel bağlam ve toplumsal etki kriterleri jüri değerlendirmesinin merkezine yerleştirildi.

Mekânsal Tasarım: Mülteci Kampında Düşük Karbonlu Sahne Sanatları Merkezi

Mekânsal Tasarım kategorisinde “Yılın Mimari Tasarımı” ödülünü Localworks stüdyosundan Felix Holland, Joshua Mutabaazi, Edson Agume, Wilson Sendikwanawa ve Allan Semakula’nın birlikte tasarladığı Bidi Bidi Sahne Sanatları Merkezi aldı. Uganda’nın Yumbe bölgesinde 270.000’den fazla Güney Sudanlı mülteciye hizmet veren yapı, topluluk katılımıyla inşa edilmiş düşük karbonlu bir insani mimarlık örneği olarak değerlendirildi.

“Yılın Mimari Tasarımcısı” ödülü Nicole Moyo’ya verildi. Moyo’nun Miami Design District’teki Pearl Jam adlı kamusal sanat enstalasyonu, Güney Afrika’nın Ndebele boncuk işleme geleneğini sürükleyici bir heykelsi forma dönüştürüyor.

“Yılın Yükselen Mimarı” ise Benin’deki Africa Design School’dan François Abatan oldu. Sanny Axelle ve Carol Gnimadi ile birlikte tasarladığı OGOUN – Demir ve Cesaret Tanrıçası projesi, Vodoun tapınak geleneğini çağdaş mekânsal bir dille yeniden yorumluyor.

Ürün ve Moda Tasarımında Sürdürülebilirlik

Ürün tasarımı kategorisinde “Yılın Ürün Tasarımı” ödülünü Güney Afrikalı Clout/SA stüdyosundan Tracy Lynch ve Cebo Mvubu’nun Keiskamma Art Project ile birlikte geliştirdiği Stitched koleksiyonu kazandı. Güney Afrika’nın Hamburg kıyı köyündeki el işçiliği geleneğini duvar kağıdı, kumaş ve ev aksesuarlarına taşıyan proje, zanaat mirasının endüstriyel üretime dönüşümüne örnek oluşturuyor.

“Yılın Ürün Tasarımcısı” seçilen Terry Aidoo’nun Kabila Koleksiyonu, Afrika avlu mekânlarının uzamsal dilinden esinlenen çağdaş bir mobilya serisi. Nijerya kaynaklı sapele ağacının sorumlu tedarikle İtalya’da üretilmesi, sürdürülebilir malzeme döngüsü açısından dikkat çekiyor.

“Yılın Yükselen Ürün Tasarımcısı” ödülünü ise Didier Stéphane Kingnide Gnonlonfoun aldı. Sport Can adlı tasarımı, plastik atıkları futbol topuna dönüştüren yenilikçi bir geri dönüşüm cihazı olarak hem çevresel hem de toplumsal bir soruna yanıt veriyor.

Moda tasarımında “Yılın Moda Tasarımı” ödülü Gana’nın Akosombo kentindeki öncü bir fabrikada üretilen The Rowe ayakkabı serisine gitti. World Shoe, Inc. bünyesindeki Charles Johnson’ın tasarımı, biyolojik olarak parçalanabilen EVA köpük teknolojisini yüksek moda duyarlılığıyla buluşturuyor. Fas’ın Kazablanka Medina’sındaki 1.200 m² büyüklüğündeki yaratıcı ekosistemden doğan The Baazz Sneaker ile Ghizlaine Elmanjra ise “Yılın Moda Tasarımcısı” seçildi.

İletişim Tasarımı: Çevresel Farkındalık Kampanyası

İletişim tasarımı kategorisinin “Yılın Tasarımı” ödülünü Ag Partners Publicis Africa Group’un Avrupa Birliği Senegal Delegasyonu için hazırladığı UE au Sénégal – Baie de Hann kampanyası aldı. Dakar’daki Hann Koyu’nun ekolojik krizine dikkat çeken proje, yerel sokak sanatçısı Tampidaro’nun çalışmalarını kampanyanın görsel diline taşıyor.

Tshepo Masilo “Yılın İletişim Tasarımcısı” ödülünü BIC markası için tasarladığı I Love Africa Cep Çakmağı Serisi ile kazandı. Gündelik bir tüketim ürününün ambalajını Senegal, Fildişi Sahili, Gana ve Kamerun’daki kültürel anlatılara dönüştüren proje, tasarımın erişilebilirliğine farklı bir perspektif getiriyor.

41 Jüri Üyesi, 18 Farklı Milliyet

Jüri başkanlığını Birsel + Seck’in kurucusu Bibi Seck üstlendi. 41 üyeli jüri kurulunda Benin Cumhuriyeti Kültür ve Sanat İşleri Danışmanı Coline-Lee Toumson, Studio Lani’nin kurucusu Lani Adeoye, Koffi & Diabaté Group’un yönetici direktörü Issa Diabaté ve African Fashion Foundation kurucusu Roberta Annan gibi isimler yer aldı.

Bibi Seck değerlendirmesinde, Afrika’daki tasarım topluluğunun yalnızca büyümediğini, aynı zamanda olgunlaştığını vurguladı. Yerel gerçeklere zeki yanıtlar üreten, atalardan miras kalan malzeme ve bilgiye dayanan, sağlıklı ve bağlamına uygun mekânlar hayal eden mimarların varlığına dikkat çekti.

AIDA: Ödül Töreni Temmuz Sonunda Cotonou’da

AIDA Awards’ın ödül töreni ve konferansları Temmuz 2026 sonunda Benin’in Cotonou kentinde düzenlenecek. Program, Africa Design School’un ev sahipliğinde, L’École de Design Nantes Atlantique ve African Fashion Foundation’ın resmi sponsorluğunda gerçekleşiyor. Program ortakları arasında African Female Architects, Pan Afrikan Design Institute (PADI), Design Week Lagos, Design Week South Africa ve Decorex Africa gibi kuruluşlar bulunuyor.

AIDA Awards, İsviçre merkezli 3C Awards bünyesinde faaliyet gösteriyor ve mekânsal tasarım, ürün tasarımı, moda tasarımı ve iletişim tasarımı olmak üzere dört ana kategoride Afrika kültürlerine ve bağlamlarına kök salmış projeleri ödüllendirmeyi amaçlıyor.

20. efUluslararası Mimarlık Sergisi’nin küratörleri Wang Shu ve Lu Wenyu, Venedik Mimarlık Bienali 2027‘nin temasını açıkladı: “Do Architecture: For the Possibility of Coexistence Facing a Real Reality” (Mimarlık Yapmak: Gerçek Bir Gerçeklikle Yüzleşerek Birlikte Var Olmanın Olasılığı İçin). 8 Mayıs’tan 21 Kasım 2027’ye kadar Giardini, Arsenale ve Venedik genelinde çeşitli mekanlarda gerçekleşecek sergi, mimarlığı teorik söylemden fiziksel yapma eylemine geri çağıran bir manifesto niteliği taşıyor.

“Yapma” Eylemi Olarak Mimarlık

Wang Shu ve Lu Wenyu, temayı Ca’ Giustinian’da La Biennale di Venezia başkanı Pietrangelo Buttafuoco ile birlikte sundu. İkilinin küratöryal vizyonunun merkezinde, mimarlığı soyut bir entelektüel alıştırma ya da dijital bir üretim süreci olmaktan çıkarıp bedensel dokunuşla, elle yapmayla yeniden buluşturma çağrısı yer alıyor.

Wang Shu ve Lu Wenyu, mimarlığın içinde bulunduğu krizin derinliğini tanıması gerektiğini vurguluyor ve bu krize yanıtın teori üzerinden değil, yapılar inşa etme eylemi üzerinden müzakere edilmesi gerektiğini savunuyor. İkilinin ifadesiyle “tüm bu sorular tek bir temel yola işaret ediyor: gerçek gerçeklikle ve yerel pratikle yüzleşmek ve doğrudan ‘mimarlık yapmak’, özellikle bedensel dokunuşa dayanan bir tür ‘yapma’.”

Amateur Architecture Studio: 30 Yıllık Bir Tutarlılık

Venedik Mimarlık Bienali 2027’nin küratöryal yönelimi, Wang Shu ve Lu Wenyu’nun 1997’de Hangzhou’da kurdukları Amateur Architecture Studio’nun üç on yıllık pratiğiyle doğrudan örtüşüyor. Stüdyonun projeleri, kurtarılmış malzemelerin yeniden kullanımını, bölgesel yapım tekniklerini ve tarihi ile çağdaş inşa biçimleri arasındaki sürekliliği tutarlı biçimde araştırmıştır.

Wang Shu, 2012 yılında Pritzker Mimarlık Ödülü’nü alan ilk Çinli mimar oldu. Çin şehirlerinin hızlı homojenleşmesine sürekli direnen Wang Shu, Lu Wenyu ile birlikte çağdaş mekansal düşünceyi yerel yapım geleneklerinden beslenen inşaat yöntemleriyle buluşturan projeler üretmiştir. Ningbo Tarih Müzesi’nde yıkılmış köylerden toplanan tuğla ve kiremitlerle örülen cepheler, Çin Sanat Akademisi Hangzhou kampüsünde geleneksel Çin çatı formlarını çağdaş bir dille yeniden yorumlayan yapılar, bu yaklaşımın en bilinen örnekleri.

Buttafuoco, Wang Shu ve Lu Wenyu’nun mimarlığı “en somut, fiziksel ve temel boyutuna, yani toprağa, malzemelere, topluluklara ve yerlerin gerçekliğiyle doğrudan ilişki içinde inşa etmeye geri döndürdüğünü” belirtti. Bienal başkanı, ikilinin Hangzhou’daki Çin Sanat Akademisi kampüsünü ziyaret etmesinin bu atama kararında belirleyici olduğunu vurguladı: “Onların binalarının içinde kendimi bulmak ve hareket etmek, en ikna edici teoriye karşı en güçlü karşı örnekti.”

Venedik Bir Dekor Değil, Katılımcı

Venedik Mimarlık Bienali 2027’nin en dikkat çekici küratöryal kararlarından biri, serginin Giardini ve Arsenale’nin ötesine, doğrudan Venedik kentine yayılacak olması. Wang Shu ve Lu Wenyu, 1964 Venedik Tüzüğü’nün miras koruma mirasına atıfta bulunarak Venedik’i serginin aktif bir katılımcısı olarak tanımlıyor. İkili, Italo Calvino’nun yazınına göndermede bulunarak kentin “görünmez bir şehir” haline gelmemesi gerektiğini vurguluyor.

Bu karar, önceki bienallerde sıklıkla eleştirilen bir duruma yanıt niteliği taşıyor: serginin Venedik’in kendisiyle neredeyse hiçbir ilişki kurmadan, kapalı pavyonlar içinde gerçekleşmesi. Wang Shu ve Lu Wenyu, Venedik’in su, taş, ahşap ve tuğladan oluşan fiziksel gerçekliğini serginin ayrılmaz bir parçası haline getirerek “mimarlık yapmak” temasını mekana gömüyor.

Carlo Ratti’den Wang Shu’ya: Dijitalden Fiziksele Keskin Bir Dönüş

Venedik Mimarlık Bienali 2027, bir önceki edisyonla neredeyse diyametrik bir karşıtlık oluşturuyor. Wang Shu ve Lu Wenyu, 2025 sonlarında, Carlo Ratti’nin yönettiği ve “Intelligens. Natural. Artificial. Collective.” başlıklı 19. edisyonun tamamlanmasının hemen ardından küratör olarak açıklandı. Ratti’nin yapay zeka, kolektif zeka ve teknolojik altyapı odaklı bienali, mimarlığın dijital geleceğine bakıyordu.

Wang Shu ve Lu Wenyu’nun yanıtı tam tersi yöne bakıyor: elle yapma, bedensel dokunuş, yerel malzeme, zanaat bilgisi ve kolektif bellek. 2027 programı, mimarlığın ekolojik kriz, hızlı kentleşme ve teknolojik soyutlamaya nasıl yanıt verebileceğini araştırıyor; yapay zeka, geleneksel bilgi, çevresel sorumluluk ve yerel kimliklerin giderek istikrarsızlaşan bir dünyada nasıl uzlaştırılabileceğini sorguluyor.

Bu geçiş, Venedik Mimarlık Bienali’nin tarihsel salınımını da yansıtıyor: her edisyon, bir öncekinin bıraktığı boşluğa ya da eksikliğe yanıt olarak şekilleniyor. 2027’de o boşluk, dijitalin arkasında kalan fiziksel gerçeklik.

20. Edisyon: Mimarlık Bienali’nin Kendi Tarihi

Venedik Mimarlık Bienali 2027, aynı zamanda mimarlığın Bienal bünyesinde bağımsız bir departman haline gelmesinin 20. edisyonuna denk geliyor. 1980 yılında Paolo Portoghesi’nin yönetiminde mimarlık ilk kez bağımsız bir sergi olarak ayrıldığından bu yana geçen 47 yıllık süreçte bienal, Rem Koolhaas’ın “Fundamentals”ından Alejandro Aravena’nın “Reporting from the Front”una, Hashim Sarkis’in “How Will We Live Together?”ından Carlo Ratti’nin “Intelligens”ine kadar mimarlık söyleminin en etkili platformlarından biri oldu.

Wang Shu ve Lu Wenyu, bu yıldönümü edisyonunu mimarlığı maddi ve etik bir pratik olarak yeniden konumlandıran bir çağrıya dönüştürüyor. “Do Architecture” teması, bir tema olmaktan çok bir fiil: yapmak, inşa etmek, dokunmak, birlikte var olmak.

Teori Değil, Fiil

Venedik Mimarlık Bienali 2027, mimarlık dünyasına son yılların en net ve en cesur çağrısını yapıyor: konuşmayı bırak, yap. Wang Shu ve Lu Wenyu’nun “Do Architecture” teması, dijital soyutlamanın, render kültürünün ve teorik söylemin giderek baskınlaştığı bir dönemde, mimarlığın en temel eylemine, yani fiziksel olarak bir şey inşa etme pratiğine geri dönüşü savunuyor.

8 Mayıs 2027’de Venedik’te açılacak sergi, yalnızca bir küratöryal vizyon değil; mimarlığın kendi kendisiyle yüzleşme anı olacak. Ve Wang Shu’nun ifadesiyle, “yalnızca proje önemlidir. Mimarlık felsefesi, bir nasıl yapılır felsefesidir.”

Üç yıllık arkeolojik bir restorasyon sürecinin ardından gün yüzüne çıkan üçüncü kat, müze devresinden bağımsız bir şekilde özel toplantılara, kutlamalara ve gastronomi deneyimlerine ev sahipliği yapacak. İtalyan tasarımcı Paola Navone ve OTTO Studio’nun imzasını taşıyan çağdaş iç mekan müdahalesi ise tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisi ile ilgili en taze ve en tartışma çekici örneklerinden birini sunuyor. Ayrıca, bu deneyim ziyaretçilere tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisi ile ilgili derinlemesine bir bakış açısı kazandıracak.

Yüz yılı aşkın bir süre boyunca Batlló ailesinin üç kuşağı bu katta yaşadı; misafir ağırladı, yemek yedi, pencereden Passeig de Gràcia’yı izledi. 2019’da ailenin son ferdi hayatını kaybettiğinde kapı kapandı ve 1906’dan bu yana neredeyse hiç dokunulmamış bir Gaudí iç mekanı sessizce beklemeye başladı. Şimdi, Antoni Gaudí’nin ölümünün 100. yıldönümünde, Casa Batlló o kapıyı ilk kez kamuya açıyor.

Üçüncü Kat: Gaudí’nin Son Dokunulmamış İç Mekanı

Casa Batlló’nun diğer katları yıllar içinde çeşitli müdahalelerle değiştirildi; ancak üçüncü kat, 1950’lerden itibaren Batlló ailesine kiralı olarak kalması sayesinde neredeyse hiçbir dönüşüme uğramadı. Bu beklenmedik süreklilik, katı Gaudí’nin tasarladığı haliyle korunan tek özgün konut olarak bugüne taşıdı. Ahşap doğramalar, organik formdaki tavan stükleri, orijinal kilit mekanizmaları ve zemin döşemeleri, 120 yıllık bir domestik yaşamın fiziksel kanıtları olarak yerli yerinde duruyordu.

Casa Batlló CEO’su Nina Bernat’ın ifadesiyle bu katı açmak, “Casa Batlló tarihinin temel bir parçasını geri kazanmak ve dünyayla paylaşmak” anlamına geliyor. Tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisi burada salt bir koruma eylemi değil; bir yapının konut kimliğini geleceğe taşıma iradesidir.

Arkeolojik Restorasyon: Katmanları Soymak

Restorasyonu yöneten baş mimar Xavier Villanueva, süreci bir arkeolojik kazı olarak tanımlıyor. Yüzyıl boyunca biriken boya katmanları, sonradan eklenen kaplamalar ve 20. yüzyıl müdahaleleri dikkatle soyuldu; altından Gaudí’nin 1906’daki özgün tasarımı neredeyse eksiksiz biçimde ortaya çıktı.

Restorasyon sürecinde iki önemli keşif yapıldı: on yıllardır boya katmanlarının altında gizli kalmış çiçek motifli dekoratif süslemeler ve daha önce bilinmeyen, Gaudí tarafından tasarlanmış bir kapı tokmağı. Ana salonların ve koridorların stük yüzeyleri onarılarak farklı ton ve dokular gün yüzüne çıkarıldı. Organik formdaki tavanlar ve orijinal kancalar restore edildi. Zemin döşemeleri, çok kötü durumda oldukları için parça parça orijinallerinden sadık biçimde yeniden üretildi. Tüm kilit ve kapı kolu mekanizmaları da orijinal hallerine kavuşturuldu.

4 milyon euro’luk bu restorasyon, tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisinin teknik boyutunun ne denli titiz ve emek yoğun olduğunu gözler önüne seriyor. Burada amaç yeniden inşa etmek değil, var olanı açığa çıkarmak.

Paola Navone: “Gaudí’nin Üzerine Tasarlamayı Bıraktığımda Her Şey Değişti”

Restore edilen tarihi katmanın üzerine çağdaş bir iç mekan müdahalesi tasarlama görevi, İtalyan tasarımcı Paola Navone ve OTTO Studio’ya verildi. Navone’nin yaklaşımı, tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisinin en hassas sorusuna yanıt arıyor: miras yapıya nasıl dokunursun ki onu ne dondurursun ne de ezersiz?

Navone bu soruya son derece kişisel bir yerden yanıt verdi: “Başlangıçta Casa Batlló’ya müdahale etmenin neredeyse imkansız olduğunu hissettim. Gaudí’nin üzerine tasarlamayı düşünmeyi bırakıp bu evi Barselona’daki kendi evim olarak hayal etmeye başladığımda her şey değişti.”

Bu tutum, nostaljik bir rekonstrüksiyon yerine yaşanmış ve domestik bir karakter korumayı hedefliyor. Navone, el yapımı objeler, tekstiller, doğal malzemeler ve çağdaş mobilyalar aracılığıyla Gaudí’nin mimarisiyle diyalog kuran ama onu müze parçasına dönüştürmeyen bir iç mekan yarattı. Açıkça eklektik bir yaklaşım benimseyen tasarım; karıştırma, kontrast ve katmanlama üzerine kurulu. Her oda, tutarlı bir anlatının içindeki küçük bir hikaye olarak kurgulandı.

Müze Değil, Ev: Yeni Bir Miras Kullanım Modeli

Casa Batlló’nun üçüncü katı, müze devresinden bağımsız bir birim olarak yapılandırıldı. Catalan News’un aktardığına göre mekanlar saat başına 200 euro karşılığında özel etkinlikler için kiralanabiliyor; iki kişilik konaklama deneyimleri ise 350 ile 700 euro arasında değişiyor.

Bu karar, tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisinin giderek güçlenen bir uluslararası trendle buluştuğunu gösteriyor: tarihi ve otantik mekanlarda münhasır buluşmalar arayışı. Yapının konut kimliğini koruyarak onu çağdaş kullanıma açma stratejisi, modern koruma anlayışının temel bir ilkesini yansıtıyor. Tarihi yapılar, kullanılmaya devam ettiklerinde en iyi şekilde hayatta kalıyor.

Gaudí ve Domestik Mimarlık: Cephenin Ötesinde

Gaudí’nin dehası genellikle dramatik cepheler ve heykelsi formlarla ilişkilendirilir. Ancak Casa Batlló’nun restore edilen üçüncü katı, onun iç mekan ustalığını yeniden keşfettiriyor. Gaudí, mimarlığı duvarların, tavanların, kapıların, kilitlerin, ışığın ve mobilyanın birlikte çalıştığı bütüncül bir çevre olarak ele aldı. Organik formdaki meşe kapılar, renkli cam uygulamaları, dalgalanan tavanlar ve ergonomik kapı kolları, her detayın işlevsellik ve estetiği birlikte barındırdığı bir “toplam sanat eseri” (Gesamtkunstwerk) anlayışını yansıtıyor.

Tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisi, işte tam da bu bütüncül yaklaşımı yeniden deneyimlenebilir kılmak için var. Ziyaretçiler artık Gaudí’nin mimarisini yalnızca bir müze kordonunun arkasından değil, bir sandalyeye oturarak, bir masada yemek yiyerek, bir pencereden Passeig de Gràcia’yı seyredererek deneyimleyebiliyor.

Bir Ev Yeniden Ev Olduğunda

Casa Batlló’nun üçüncü katı, tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisinin en taze ve en cesur örneklerinden birini sunuyor. Üç yıllık arkeolojik restorasyon, Paola Navone’nin “kendi evim gibi” yaklaşımı ve müze devresinden bağımsız bir özel deneyim modeli; bu projeyi salt bir miras koruma başarısından çok daha fazlası yapıyor.

Gaudí’nin 1906’da tasarladığı bu iç mekan, 120 yıl boyunca bir aile tarafından yaşandı, korundu ve sevgiyle kullanıldı. Şimdi kapılarını dünyaya açıyor, ama bir müze olarak değil, hala bir ev olarak. Ve belki de tarihi yapıda yaşam deneyimi mimarisinin en güçlü mesajı tam burada gizli: en iyi koruma, bir yapıyı dondurmak değil, onu yaşatmaya devam etmektir.

Endüstriyel üretimin görünmeyen dili, “Profilden” sergisinde yeniden görünür oluyor. İç Mimar Atilla Kuzu ve Mimar Levent Çırpıcı, alüminyum profil sistemlerini işlev, form ve algı arasındaki sınırları yeniden düşünmeye açan üretimlere dönüştürdükleri sergileriyle 9 Mayıs – 6 Haziran 2026 tarihleri arasında Goba Art & Design’da izleyiciyle buluşuyor.

ZOOM/TPU kurucu ortakları, İç Mimar Atilla Kuzu ve Mimar Levent Çırpıcı’nın gündelik hayatın içinde sürekli var olan ancak çoğu zaman fark edilmeyen endüstriyel bileşenleri görünür hale getirdikleri eserlerinden oluşan “Profilden” sergisi, 9 Mayıs–6 Haziran 2026 tarihleri arasında Goba Art & Design’da izleyiciyle buluşuyor. Sergi, ekstrüzyonla üretilmiş alüminyum profilleri merkezine alıyor ve bu anonim elemanları form, işlev ve algı arasındaki ilişkiler üzerinden yeniden okuyor. 

“Profilden”, Atilla Kuzu ve Levent Çırpıcı’nın iki paralel üretim yaklaşımı üzerinden ilerliyor. Aynı malzeme dünyasına temas eden bu iki yaklaşım, farklı ölçeklerde ve farklı algı katmanlarında yeni anlam alanları açıyor.

Atilla Kuzu, endüstriyel üretim ortamında tekil ve teknik bir amaca hizmet etmek üzere tasarlanmış soğutucu profilleri gündelik yaşamın nesnelerine dönüştürüyor. Bu dönüşüm, işlevin ortadan kalkmasıyla değil, yer değiştirmesiyle gerçekleşiyor. Profil, yeni kullanım senaryoları içinde varlığını sürdürürken, özgün performatif karakterini de taşımaya devam ediyor.

Atilla Kuzu, serginin kavramsal zeminini aktarmak için kaleme aldığı metinde bu durumu şöyle ifade ediyor: “Bazı nesneler vardır, ışığın içinden geçer ama gölge bile bırakmaz. Gözün önündedirler ama bakışın dışında. Endüstrinin sessiz diliyle üretilmiş bu profiller, ısıyı taşır, enerjiyi dağıtır, ama kendilerini asla anlatmazlar. Çünkü varlıkları işlevlerine gömülüdür.”

Bu yaklaşımda endüstriyel üretim ortamından ayrılan bu profil kesitler aydınlatma elemanlarına, şamdanlara, nihalelere, bardak altlıklarına ve saatlere dönüşüyor. Nesne, işlevini kaybetmiyor; aksine yeni bir bağlamda yeniden hayat buluyor. “Profil”, hem teknik karakterini hem de malzeme hafızasını koruyarak gündelik yaşama karışıyor.

Levent Çırpıcı’nın yaklaşımı ise farklı bir malzeme diline dayanıyor. Çırpıcı’nın yapıtlarında standart kutu profiller ve boru kesitleri gibi daha temel yapısal elemanlar; bu kez işlevlerinden arındırılarak parametrik bir düzen içinde yeniden kurgulanıyor. Duvar yüzeyinde çoğalan, bükülen ve varyasyonlar üreten bu sistemler; zaman zaman yoğunlaşarak heykelsi bir etki yaratıyor, zaman zaman ise çözülerek soyut bir görsel dile dönüşüyor. Bu noktada profil, bir yapı elemanı olmaktan çıkarak, kendi başına bir yüzey ve ritim üreticisi haline geliyor.

“Profilden”, bu iki yaklaşımı bir karşıtlık içinde değil, ortak bir eşik alanında buluşturuyor. İşlev ile temsil, kullanım ile algı arasındaki sınırlar geçirgenleşiyor ve form kendi başına görünür hale geliyor. 

Sergi, yeni nesneler üretmekten çok, zaten var olanı yeniden görünür kılıyor. Endüstriyel üretimin bu en sade ve anonim elemanları, farklı bağlamlara taşınarak yeni anlam katmanları kazanıyor; farklı kullanım ortamları içinde yeniden yer buluyor ve tam da bu anda, ilk kez gerçekten fark ediliyor.

Gündelik Hayatın Görünmeyen Elemanları Sahneye Çıkıyor

Alüminyum profiller her yerde: yapı cephelerinde, elektronik cihazların içinde, aydınlatma armatürlerinde, taşıyıcı sistemlerde. Ancak varlıkları işlevlerine gömülü olduğu için neredeyse hiç fark edilmezler. “Profilden” tam da bu görünmezliği kırma iddiasıyla yola çıkıyor. Sergi, yeni nesneler üretmekten çok, zaten var olanı yeniden görünür kılıyor.

Kuzu ve Çırpıcı’nın aynı malzeme dünyasına farklı ölçeklerde ve farklı algı katmanlarında temas eden iki paralel üretim yaklaşımı, serginin omurgasını oluşturuyor. Bu iki bakış bir karşıtlık olarak değil, ortak bir eşik alanında buluşuyor.

Kuzu sergi metninde bu görünmezlik ve yeniden görünür olma halini şu sözlerle aktarıyor: 

“Oysa içlerinde çoktan kurulmuş bir düzen vardır: tekrar eden çizgiler, ritmini kendi içinde tutan boşluklar, ışıkla derinleşen kesitler… Bu sergi, onları başka bir şeye dönüştürmez. Sadece yerlerini değiştirir. Ve yer değiştiğinde, görünmeyen yüzey açılır. Bir yerde hala çalışırlar; ışık üretir, zamanı taşır, gündelik hayatın içine karışırlar. Başka bir yerde ise tamamen susarlar. Artık bir şey yapmazlar. Sadece vardırlar. Ve ilk kez, sadece kendileri olarak görünürler.İşlev ile imge arasında, kullanım ile algı arasında, tanım ile sezgi arasında askıda kalan bu hal formun kendi başına konuştuğu yerdir. Burada hiçbir şey dönüşmez. Hiçbir şey başka bir şeye evrilmez. Sadece bakış yer değiştirir. Ve o an, en tanıdık olan bile ilk kez görülür.”

Bu çerçevede sergi, dönüşümü bir “başka şey olma” hali olarak değil, zaten var olanın farklı bir bağlamda görünür olması olarak ele alıyor. İç Mimar Atilla Kuzu ve Mimar Levent Çırpıcı’nın yapıtlarının sergilendiği “Profilden”, 6 Haziran’a kadar Goba Art & Design’da ziyarete açık kalacak. 

Atilla Kuzu: Soğutucu Profilden Şamdana

Atilla Kuzu’nun yaklaşımında endüstriyel üretim ortamında tekil ve teknik bir amaca hizmet etmek üzere tasarlanmış soğutucu profiller, gündelik yaşamın nesnelerine dönüşüyor. Aydınlatma elemanları, şamdanlar, nihale ve bardak altlıkları, saatler. Ancak bu dönüşüm, işlevin ortadan kalkmasıyla değil yer değiştirmesiyle gerçekleşiyor. Profil, yeni kullanım senaryoları içinde hem teknik karakterini hem de malzeme hafızasını koruyarak gündelik yaşama karışıyor.

Kuzu, serginin küratöryal metninde bu durumu “bazı nesneler vardır, ışığın içinden geçer ama gölge bile bırakmaz” sözleriyle ifade ediyor. Bu yaklaşımda nesne, bir başka şeye evrilmiyor; sadece bakış yer değiştiriyor.

Levent Çırpıcı: Yapı Elemanından Parametrik Yüzeye

Çırpıcı’nın yapıtlarında ise standart kutu profiller ve boru kesitleri gibi daha temel yapısal elemanlar, işlevlerinden arındırılarak parametrik bir düzen içinde yeniden kurgulanıyor. Duvar yüzeyinde çoğalan, bükülen ve varyasyonlar üreten bu sistemler zaman zaman yoğunlaşarak heykelsi bir etki yaratıyor, zaman zaman ise çözülerek soyut bir görsel dile dönüşüyor. Bu noktada profil, bir yapı elemanı olmaktan çıkarak kendi başına bir yüzey ve ritim üreticisi haline geliyor.

ZOOM/TPU: 30 Yıllık Tasarım Pratiğinden Sergi Alanına

1994 yılında İstanbul’da kurulan ZOOM/TPU, hastanelerden özel konutlara, perakende mekanlardan kurumsal ofislere, müzelerden kültürel miras projelerine uzanan geniş bir ölçekte üretim gerçekleştiren bir mimarlık ve iç mimarlık ofisi. Ofisin adındaki ZOOM, yapı ölçeğinden özel tasarım mobilyalara kadar uzanan süreçte detaylara yakınlaşan bir bakışı ifade ederken TPU, “Tasarım Proje Uygulama” ifadesinin kısaltması. “Profilden” sergisi, ofisin 30 yılı aşan tasarım pratiğinin birikimini galeri mekanına taşıyan ilk kapsamlı üretimi olarak öne çıkıyor.

Sergi Bilgileri

Sergi: Profilden Sanatçılar: İç Mimar Atilla Kuzu, Mimar Levent Çırpıcı (ZOOM/TPU) Mekan: Goba Art & Design, İstanbul Tarih: 9 Mayıs – 6 Haziran 2026 Giriş: Ücretsiz

Sektör profesyonellerini aynı platformda buluşturan etkinlikte, sürdürülebilir mimarlık anlayışının geleceği, yapı kimyasallarının dönüşen rolü ve çevre dostu malzeme teknolojileri üzerine kapsamlı değerlendirmeler yapıldı. İnşaat mühendisleri, mimarlar, kamu temsilcileri ve sektör paydaşlarının yoğun ilgi gösterdiği organizasyon, sürdürülebilir kentler için disiplinler arası iş birliğinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Sürdürülebilir Kent Buluşmaları Mimarlıkta Yeni Yaklaşımları Tartışmaya Açtı

Etkinliğin dikkat çeken konuşmacılarından biri olan Han Tümertekin, gerçekleştirdiği projeler üzerinden sürdürülebilir mimarlık yaklaşımını katılımcılarla paylaştı. Yerel bağlama duyarlı, uzun ömürlü ve çevresel etkileri minimize eden yapılar üretmenin günümüz mimarlığının temel sorumluluklarından biri olduğunu belirten Tümertekin, sürdürülebilirliğin yalnızca teknik bir gereklilik değil, mimarlığın özünde yer alan temel bir yaklaşım olduğunu ifade etti.

Doğayla uyumlu mimarlığın önemine değinen Tümertekin, projelerinde coğrafi bağlamı ve doğal çevreyi tasarımın merkezine yerleştirdiklerini vurguladı. Yapıların yalnızca estetik değil, aynı zamanda çevresel açıdan da sorumluluk taşıması gerektiğini belirten mimar, geleceğin kentlerinin sürdürülebilir mimarlık anlayışıyla şekilleneceğini söyledi.

Sürdürülebilir Kent Buluşmaları Kapsamında Mapei’nin Küresel Vizyonu Paylaşıldı

Mapei Türkiye Genel Müdürü Selman Tarmur ise konuşmasında şirketin sürdürülebilirlik politikaları ve küresel yapılanması hakkında bilgi verdi. Mapei’nin yapı sektörüne yönelik geliştirdiği ürünlerin çevresel etkilerini azaltmaya odaklandığını belirten Tarmur, şirketin dünya genelindeki Ar-Ge yatırımlarına dikkat çekti.

Mapei’nin 20 ülkede faaliyet gösteren 32 Ar-Ge merkezi ve kalite kontrol laboratuvarlarıyla desteklenen 90 üretim tesisi bulunduğunu ifade eden Tarmur, sürdürülebilir yapılaşma için yenilikçi ürünler geliştirmeye devam ettiklerini söyledi. Ürünlerin eko sürdürülebilirlik ilkelerine uygun biçimde tasarlandığını belirten Tarmur, yapı kimyasalları sektöründe çevresel etkisi düşük, dayanıklı ve güvenli çözümler geliştirmeye odaklandıklarını vurguladı.

Şirketin karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik çalışmaları da etkinlik kapsamında öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Sertifikalı çevre kredileriyle ürünlerin yaşam döngüsü boyunca oluşan CO₂ emisyonlarının dengelenmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Tarmur, sürdürülebilir kentler için inovasyonun kritik rol oynadığını ifade etti.

Sürdürülebilir Kent Buluşmaları Yapı Kimyasallarında Çevre Dostu Çözümleri Öne Çıkardı

Etkinliğin teknik sunum bölümünde konuşan Ali Ülker, sürdürülebilir kentler için geliştirilen yapı kimyasalları ve yüksek performanslı malzemeler hakkında bilgi verdi.

Ülker, yapıların dayanıklılığını artırırken çevresel performansını da iyileştiren ürünler geliştirdiklerini belirterek, özellikle zemin, duvar ve kaplama uygulamalarına yönelik yapıştırıcı sistemlerde dünya lideri konumunda olduklarını ifade etti. Bunun yanı sıra su ve ısı yalıtımı, yapısal güçlendirme, özel harçlar, beton katkıları ve restorasyon çözümleri alanında da kapsamlı bir ürün portföyüne sahip olduklarını söyledi.

Mapei’nin 8 binden fazla üründen oluşan geniş ürün gamını çevreye duyarlı üretim anlayışıyla geliştirdiğini belirten Ülker, sürdürülebilir kentler için uzun ömürlü malzeme kullanımının hem ekonomik hem de çevresel açıdan büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

Sürdürülebilir Kent Buluşmaları Kentlerin Geleceğine Odaklanıyor

Son yıllarda iklim krizi, hızlı kentleşme ve artan enerji ihtiyacı nedeniyle sürdürülebilir kentler konusu mimarlık ve inşaat sektörünün en önemli gündemlerinden biri haline geldi. Bu kapsamda düzenlenen Sürdürülebilir Kent Buluşmaları, yalnızca yapı teknolojilerini değil; aynı zamanda çevresel sorumluluk, dayanıklılık, enerji verimliliği ve uzun ömürlü kent politikalarını da tartışmaya açıyor.

Mapei’nin Ankara’da gerçekleştirdiği etkinlik, sürdürülebilir kentler için geliştirilen yenilikçi çözümlerin sektör profesyonelleri tarafından değerlendirilmesine olanak sağlarken, mimarlık ve yapı sektöründe geleceğe yönelik yeni iş birliklerinin kurulmasına da zemin hazırladı.

1937 yılında Milano’da kurulan Mapei, bugün 59 ülkede faaliyet gösteren küresel bir yapı kimyasalları markası olarak çalışmalarını sürdürüyor. Şirketin dünya genelinde 106 üretim tesisi ve yaklaşık 13.200 çalışanı bulunuyor. Araştırma ve geliştirme yatırımlarını sürdürülebilirlik yaklaşımıyla birleştiren marka, çevresel etkileri azaltan yapı çözümleri geliştirmeye devam ediyor.

Türkiye çağdaş mimarlığının öne çıkan ofislerinden Yalın Mimarlık, Manisa Kurtuluş Müzesi projesiyle TMMOB Mimarlar Odası tarafından düzenlenen 20. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri kapsamında “Yapı Dalı Ödülü”nün sahibi oldu. Müze, hafıza mekânı yaklaşımıyla tarih, mimarlık ve kamusal deneyimi bir araya getiriyor.

Türkiye’de çağdaş mimarlık üretiminin en önemli platformlarından biri kabul edilen TMMOB Mimarlar Odası Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri’nin 20’ncisi kapsamında, Yalın Mimarlık tarafından tasarlanan Manisa Kurtuluş Müzesi “Yapı Dalı Ödülü”ne değer bulundu. Manisa Büyükşehir Belediyesi adına hayata geçirilen proje, yalnızca mimari diliyle değil; tarihsel hafızayı mekânsal deneyime dönüştüren yaklaşımıyla da dikkat çekiyor.

Mimar Ömer Selçuk Baz liderliğinde tasarlanan proje, ofisin daha önce ödül kazanan T.C. Merkez Bankası Bursa Şube Binası, Troya Müzesi ve Zonguldak Mağaraları Ziyaretçi Merkezi projelerinin ardından aldığı dördüncü “Yapı Dalı Ödülü” oldu.

Manisa Kurtuluş Müzesi: Tarihi Mekânsal Deneyime Dönüştüren Bir Yapı

Manisa Kurtuluş Müzesi, 1918–1923 yılları arasında Manisa’nın yaşadığı işgal, yıkım ve yeniden kuruluş sürecini aktaran çok katmanlı bir hafıza mekânı olarak kurgulandı. Geçtiğimiz yıl 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda açılan müze, klasik sergileme anlayışının ötesine geçerek ziyaretçiyi fiziksel ve duygusal bir anlatının içine dahil ediyor.

Projenin mimari yaklaşımı, Manisa’nın yerel tuğla geleneğini çağdaş bir mekânsal kurguya dönüştürüyor. Yığma teknikle inşa edilen 14 bağımsız oda, farklı mekânsal karakterler aracılığıyla ziyaretçiye tarihsel kırılma anlarını hissettirmeyi amaçlıyor. Tonoz, kubbe ve çadır formundaki hacimler; ışık, malzeme ve ölçek kullanımıyla dramatik bir deneyim yaratıyor.

Yapıya yarı yer altında konumlanan üç kollu bir rampa ile ulaşılıyor. “Balinanın karnı” olarak tarif edilen ana giriş holü ise müzenin anlatısal omurgasını oluşturuyor. Buradan farklı sergi ve deneyim odalarına geçiliyor. Bilgi aktarımının yanı sıra duyusal enstalasyonlara da yer veren yapı, ziyaretçiyi yalnızca izleyen değil, deneyimleyen bir konuma yerleştiriyor.

Kamusal Alan ile Bütünleşen Müze Kurgusu

Manisa Kurtuluş Müzesi’nin en dikkat çekici özelliklerinden biri de kamusal alanla kurduğu ilişki. Yapının üst kotu bir park alanı olarak tasarlanırken, alt kotta yer alan sergi mekânlarının topografik etkisi yüzeyde tepeler şeklinde hissediliyor. Böylece yapı yalnızca bir müze olarak değil, kent yaşamına entegre olmuş bir kamusal peyzaj olarak da işlev görüyor.

Bu yaklaşım, güncel müze mimarlığında giderek önem kazanan “kamusal süreklilik” fikrini destekliyor. Müze, kapalı ve anıtsal bir nesne olmak yerine; kentlinin gündelik yaşamına dahil olan geçirgen bir alan yaratıyor. Yalın Mimarlık’ın uzun süredir sürdürdüğü bağlam odaklı tasarım yaklaşımı da burada güçlü biçimde hissediliyor.

Ömer Selçuk Baz: “Mimarlığın Hayatta İyilik Yaratabileceğine İnanıyorum”

Ödül töreni, 10 Nisan 2026 tarihinde Ankara’daki Zübeyde Hanım Sosyal Tesisi’nde gerçekleştirildi. Törende konuşan Ömer Selçuk Baz, mimarlığın toplumsal etkisine vurgu yaptı:

“Çok zor bir coğrafyada ve oldukça zor bir zamanda yaşıyoruz. Bütün bunların içinde mimarlığın insanların hayatında küçük ya da büyük bir iyilik yaratabileceğine gönülden inanıyorum.”

Baz ayrıca, yapının ortaya çıkmasında emeği geçen yüzlerce tasarımcı, mühendis, işçi ve ustaya teşekkür ederek ödülün kolektif emeğin bir sonucu olduğunu ifade etti.

Ulusal Mimarlık Ödülleri’nin Türkiye Mimarlığındaki Yeri

İlk kez 1988 yılında düzenlenen TMMOB Mimarlar Odası Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri Programı, Türkiye’de mimarlık kültürünün gelişimine katkı sağlayan en önemli kurumsal organizasyonlardan biri olarak kabul ediliyor. İki yılda bir düzenlenen program, yalnızca güncel mimari üretimi ödüllendirmekle kalmıyor; aynı zamanda Türkiye mimarlığının uluslararası görünürlüğünü de artırıyor.

Program kapsamında ödül alan yapılar, çoğu zaman Ağa Han Mimarlık Ödülleri ve Avrupa Birliği Mies van der Rohe Çağdaş Mimarlık Ödülleri gibi uluslararası platformlarda da aday gösteriliyor.

Bu yıl Yapı, Proje ve Fikir Sunumu dallarında toplam 57 eser değerlendirmeye alındı. Yapı Dalı’nda ise yalnızca 10 eser ödül adayı olarak belirlendi. Manisa Kurtuluş Müzesi’nin bu seçkin liste içinde ödüle layık görülmesi, projenin çağdaş Türkiye mimarlığı içindeki güçlü konumunu da ortaya koyuyor.

Yalın Mimarlık’ın Bağlam Odaklı Mimari Yaklaşımı

2011 yılında Ömer Selçuk Baz ve Okan Bal tarafından kurulan Yalın Mimarlık, bulunduğu coğrafyaya ve bağlama özgü mimari üretim anlayışıyla öne çıkıyor. Ofis, kamusal yapılar, müzeler ve kültür projeleri üzerinden geliştirdiği mimari dil ile son yıllarda Türkiye’nin uluslararası ölçekte en görünür mimarlık ofislerinden biri hâline geldi.

Özellikle Troya Müzesi ile elde edilen uluslararası başarı, ofisin tarih, peyzaj ve mekânsal anlatı arasındaki ilişkiyi güçlü biçimde kurabildiğini göstermişti. Manisa Kurtuluş Müzesi de benzer şekilde, mimarlığı yalnızca fiziksel bir yapı üretimi değil; kolektif hafızayı taşıyan bir anlatı aracı olarak ele alıyor.