Her yıl Montpellier’in özel konakları (hôtels particuliers) çağdaş mimari enstalasyonlarla dönüşüyor, kentin çoğu zaman kapalı kalan tarihi mekanları halka açılıyor. 2006’dan bu yana genç mimarları tarihi mekanlarla buluşturan Festival des Architectures Vives (FAV), 2026 edisyonunda 20. yılını kutladı. 9-14 Haziran tarihleri arasında gerçekleşen Festival des Architectures Vives 2026, “Transmission” (Aktarım) temasıyla 13 enstalasyonu 18.000 ziyaretçiyle buluşturarak yeni bir katılım rekoru kırdı.
“Transmission”: Nesiller Arası Aktarım
Festival des Architectures Vives 2026’nın 20. yıl özel edisyonunun en dikkat çekici kararı, önceki edisyonların ikonik ekiplerini mentör olarak geri çağırması oldu. 11 eski katılımcı, bu edisyondaki genç mimarlara danışmanlık yaparak nesiller arası bir aktarım modeli oluşturdu. Bu girişim, genç yeteneklere duyulan güveni yansıtırken festivalin kuruluşundan bu yana taşıdığı iş birlikçi ruhu somutlaştırdı.
Festivalin hamisi olarak mimarlık dışından bir isim seçildi: dördüncü nesil terzi ustası Julien Tuffery. Aile atölyesinin başında yerel üretim, sorumlu malzeme tedariki ve tasarım inovasyonunu mirası moderniteyle birleştirerek sürdüren Tuffery, aktarımı soyut bir kavram olarak değil, günlük atölye pratiğinde yaşanan bir gerçeklik olarak temsil ediyor. Festival des Architectures Vives 2026, bu seçimle zanaatın, mimarlığın ve yerel köklenmenin kesiştiği bir yaratıcılık vizyonunu kutladı.
Ödüller ve Öne Çıkan Enstalasyonlar
Festival des Architectures Vives 2026’da beş kategori ödüllendirildi. 20. Yıl Büyük Ödülü’nü, Japonya’nın Nara kentinden katılan Yurika Takemura’nın sanatçı Yui Takeshima ve performansçı Haruna Kawamura ile iş birliğiyle geliştirdiği “Liminality in Motion” enstalasyonu kazandı. Mentör Tohru Horiguchi rehberliğindeki proje, eşik mekanları ve hareket arasındaki ilişkiyi keşfetti.
Halk Ödülü, Montpellier’den Ateliers A+ ekibinin tasarladığı “Panache de Lumière” enstalasyonuna verildi. Jüri Favori Ödülü’nü ise Kanadalı Charles-Antoine Lauzon ve Marie-Laurence Durand’ın “The Continuum as a Space-Time” projesi aldı. Aktarım Özel Ödülü Guillaume Debeze ve Amandine Courtaillac’ın “Le Sens du Détail” çalışmasına, Çevre Ödülü ise Collectif Nou(e)s’un “Sablier” enstalasyonuna verildi.
Festivale Japonya, Güney Kore, Kanada, Portekiz, İtalya ve Fransa’dan toplam 40 mimar katıldı; 36 arabulucu (mediator) ise Montpellier Mimarlık Okulu öğrencilerinden oluştu.
Sempozyum: Yapım Halindeki Mimarlıklar
Festival des Architectures Vives 2026 kapsamında, 10 Haziran’da DRAC Occitanie’de gerçekleşen “Architectures in the Making” (Yapım Halindeki Mimarlıklar) sempozyumu, festivalin entelektüel omurgasını oluşturdu. Kuruluşundan bu yana 730’dan fazla mimarı ağırlayan FAV, artık yükselen mimari pratiklerin benzersiz bir gözlemevi olarak konumlanıyor. Üç bölümden oluşan sempozyum, tasarım, yapım ve bilgi aktarımının yeni yollarını diyalog aracılığıyla keşfetti.
Çevresel Taahhüt: 12.275 Kg CO₂ Tasarrufu
Festival des Architectures Vives 2026, titiz bir çevre tüzüğüyle sürdürülebilirlik taahhüdünü yeniden doğruladı. Mas Réemploi ortaklığıyla katılımcı ekipler, geri dönüştürülmüş malzeme ve yaratıcı yeniden kullanım konusunda destek aldı. Festival sonrasında 13 geçici enstalasyonun tamamı için toplama ve geri kazanım operasyonu gerçekleştirildi. Enstalasyon malzemelerinin yeniden kullanımı sayesinde yaklaşık 12.275 kg CO₂ eşdeğeri emisyon tasarrufu sağlandı; bu, 3,7 ton malzemenin yeniden kullanım kanallarına yönlendirilmesi anlamına geliyor.
20 Yılın Rakamları
2006’da 3.500 ziyaretçiyle başlayan Festival des Architectures Vives, yıllar içinde istikrarlı bir büyüme gösterdi. 2023 ve 2024 edisyonlarında 13.000, 2025’te ilk kez 16.000 ziyaretçiyi aşan festival, 2026 edisyonunda 18.000 ziyaretçiyle tarihinin en yüksek katılımına ulaştı. 20 yılda 730’dan fazla mimar ağırlayan FAV, Montpellier’in tarihi özel konaklarını çağdaş mimarlıkla buluşturan, geçmiş ile bugün arasında sürekli bir diyalog kuran ve yükselen mimari yeteneklere uluslararası bir platform sunan benzersiz bir etkinlik olarak konumunu güçlendiriyor.
Tarihi Mekanlarda Geçici Enstalasyon Kültürü
Festival des Architectures Vives 2026’nın “tarihi özel konakları geçici enstalasyonlarla halka açma” modeli, Türkiye’nin zengin tarihi yapı envanteri için güçlü bir ilham kaynağı. İstanbul’un Beyoğlu, Galata ve Balat semtlerindeki tarihi konaklar, Mardin’in taş evleri, Gaziantep’in avlulu konakları ve Safranbolu’nun korunan ahşap evleri, tıpkı Montpellier’in hôtels particuliers’leri gibi, çağdaş mimari enstalasyonlarla dönüştürülmeyi bekleyen mekanlar.
FAV’ın en güçlü dersi, nesiller arası aktarım modeli ve çevresel taahhüdü. Genç mimarların deneyimli mentörlerin rehberliğinde üretmesi, tüm enstalasyonların geri dönüştürülebilir malzemeden inşa edilmesi ve festival sonrası malzeme geri kazanımı; Türkiye’deki mimarlık festivalleri ve tasarım bienalleri için doğrudan uygulanabilir bir çerçeve sunuyor. İstanbul Tasarım Bienali ya da yerel belediye festivalleri kapsamında, tarihi konaklarda genç Türk mimarların mentor eşliğinde geçici enstalasyonlar üretmesi, hem mimarlık kültürünü kamusallaştırabilir hem de tarihi mekanları yeni bir izleyici kitlesiyle buluşturabilir.
