Arup tarafından Danimarka’nın Rødby bölgesinde tasarlanan Pilen Viewpoint, Avrupa’nın en büyük altyapı projelerinden biri olan Fehmarnbelt Tüneli’nin inşaat sürecini kamusal bir deneyime dönüştürüyor. 217 metre uzunluğundaki seyir platformu, hem devam eden tünel çalışmalarını izlemeye olanak tanıyor hem de altyapı, peyzaj ve kamusal alan arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmeye çağırıyor.
Danimarka ile Almanya’yı Baltık Denizi’nin altından birbirine bağlayacak Fehmarnbelt Fixed Link’in inşaat alanı yakınında konumlanan Pilen, adını Danca “ok” anlamına gelen biçiminden alıyor. Almanya yönünü işaret eden uzun ve sivrilen formu, yapıyı yalnızca işlevsel bir seyir platformu olmaktan çıkararak altyapı projesinin ölçeğini görünür kılan bir peyzaj elemanına dönüştürüyor.
217 Metrelik Bir Altyapı Referansı
Pilen’in en belirgin tasarım kararı, platformun 217 metre uzunluğunda olması. Bu ölçü, Fehmarnbelt Tüneli’nde kullanılacak standart tünel elemanlarından birinin uzunluğuyla birebir örtüşüyor.
Böylece ziyaretçiler yalnızca tünel şantiyesini uzaktan izlemiyor; aynı zamanda projenin fiziksel ölçeğini kendi bedenleriyle deneyimleme fırsatı buluyor.
Fehmarnbelt Tüneli toplam 18 kilometre uzunluğunda olacak ve tamamlandığında dünyanın en uzun batırma yöntemiyle inşa edilen kara ve demiryolu tüneli olması planlanıyor. Proje, 79 standart ve 10 özel tünel elemanından oluşacak. Her standart eleman yaklaşık 217 metre uzunluğunda ve 73 bin tondan fazla ağırlığa sahip.
Pilen’in bu ölçüyü doğrudan mimari bir deneyime dönüştürmesi, teknik bir veriyi kamusal ölçekte okunabilir hale getiriyor.
Altyapıyı Görünür Kılmak
Büyük ölçekli altyapı projeleri çoğu zaman kent ve kullanıcı deneyiminden kopuk, yalnızca teknik süreçler üzerinden algılanıyor. Pilen ise bu ilişkiyi tersine çevirmeyi amaçlıyor.
Arup’un tasarım yaklaşımı, devam eden tünel inşaatını gizlemek yerine görünür hale getiriyor. Böylece ziyaretçiler bir mega altyapı projesinin nasıl üretildiğini, hangi ölçekte çalışıldığını ve hangi teknolojilerin kullanıldığını doğrudan gözlemleyebiliyor.
Bu yaklaşım aynı zamanda eğitsel bir boyut da taşıyor. Pilen’in özellikle çocuklar ve gençler için mühendislik, inşaat ve mesleki eğitim alanlarına yönelik merak uyandırması hedefleniyor.
Sund & Bælt CEO’su Mikkel Hemmingsen’e göre yapı, ziyaretçilere yalnızca inşaat sürecini izleme fırsatı sunmuyor; aynı zamanda böylesine büyük ölçekli bir altyapı projesinin gerektirdiği farklı meslek ve uzmanlık alanlarını görünür hale getiriyor.
Fehmarnbelt Tüneli’nin Kamusal Yüzü
18 kilometrelik tünel tamamlandığında Danimarka’nın Lolland adası ile Almanya’nın Fehmarn adasını doğrudan birbirine bağlayacak. Karayolu ve çift hatlı demiryolunu aynı yapı içinde barındıracak bağlantının, Hamburg ile Kopenhag arasındaki yolculuk süresini önemli ölçüde azaltması hedefleniyor.
Mayıs 2026’da tünelin ilk segmentinin başarıyla yerine indirilmesiyle projede önemli bir aşama tamamlandı.
Pilen ise bu uzun inşaat sürecini çevrede yaşayanlar ve ziyaretçiler için erişilebilir hale getirerek mega altyapı projelerinin yalnızca mühendislik nesneleri değil, kamusal anlatılar da olabileceğini gösteriyor.
Altyapı İle Kamusal Alan Arasında
Mart 2025’te açılan Pilen, kısa sürede kendi başına bir ziyaret noktasına dönüştü. Arup’un verilerine göre yapı açılışından bu yana 100 binden fazla ziyaretçiyi ağırladı.
Projenin dikkat çekici yönü, büyük ölçekli bir ulaşım yatırımını gündelik yaşamdan ayırmak yerine onunla ilişki kuran bir kamusal mekân oluşturması.
Pilen, bir şantiyeyi seyredilecek bir manzaraya; teknik ölçüleri fiziksel olarak deneyimlenebilecek bir mimari dile ve altyapıyı kamusal bir öğrenme alanına dönüştürüyor.
Bu yönüyle proje, geleceğin büyük altyapı yatırımlarında mühendislik ile kamusal alanın nasıl daha güçlü biçimde bir araya getirilebileceğine dair dikkat çekici bir model sunuyor.
