Duman Architecture Kurucu Ortağı Y. Mimar Samet Duman ile küresel standartları yerel dinamiklerle harmanlayan tasarım anlayışlarını, pasif iklimlendirme stratejilerinden akıllı cephe teknolojilerine uzanan sürdürülebilir mimari yaklaşımlarını ve uluslararası projelerini konuştuk.

Sizi ve Duman Architecture’ı kısaca tanıyabilir miyiz?
Mimarlık serüvenim, Londra’da tamamladığım yüksek lisans eğitimim ve ardından aynı şehirde profesyonel iş hayatına adım atmamla başladı. Bu süreç, tasarıma yaklaşımımda uluslararası bir vizyonun temellerini attı. Daha sonra Türkiye’ye dönerek İstanbul’da çeşitli mimarlık ofislerinde görev aldım. Bu birikimin ardından 2017 yılında Duman Architecture’ı kurdum.
Bugün yaklaşık 20 kişilik yetkin bir ekiple mimari, iç mimari ve ürün tasarımı disiplinlerini tek çatı altında buluşturan multidisipliner bir yapıyla faaliyet gösteriyoruz. Çalışmalarımızı belirli bir yapı tipolojisiyle sınırlandırmadan çok çeşitli ölçeklerde ele alıyoruz. Projeleri yalnızca konsept düzeyinde bırakmıyor; detaylı projelendirme, görselleştirme ve anahtar teslim uygulama aşamalarına kadar uzanan bütüncül bir süreçle hayata geçiriyoruz.
Temel odak noktamız, her yeni projede bağlamı doğru okuyarak nitelikli, işlevsel ve zamansız mekânsal deneyimler kurgulamak.

Ofisinizin ekolojik ve sürdürülebilir mimarlık felsefesini nasıl tanımlarsınız? Sizin için “zamansız ve çevreye duyarlı mimari” ne anlama geliyor?
Duman Architecture olarak ekolojik ve sürdürülebilir mimariyi, popüler bir “yeşil bina” trendinden ziyade yapının bulunduğu coğrafya ve iklimle kurduğu saygılı, kalıcı bir diyalog olarak görüyoruz. Bize göre sürdürülebilirlik, projenin henüz konsept aşamasında doğru yönelim, doğal ışık ve pasif iklimlendirme kararlarıyla başlıyor.
Tasarımlarımızda çevrenin sunduğu verileri yapının mimari diline entegre etmeyi temel bir ilke olarak benimsiyoruz. “Zamansız ve çevreye duyarlı mimari” kavramı ise bizim için malzemenin dürüstlüğü, yerelliği ve hem doğal hem de teknolojik verilerin tasarıma yedirilmesiyle doğrudan ilişkili.
Örneğin, Denizli’deki 6 EV projemizde bölgenin doğal traverten ve mermerlerini tercih etmemiz, yapıyı o topraklara ait kılarken nakliye kaynaklı karbon ayak izini en aza indiren bilinçli bir karardı.
Pasif iklimlendirme stratejilerimizi güncel teknolojinin sunduğu akıllı sistemlerle de destekliyoruz. Süzer Tekstil Ofis Binası projemizde bunun somut bir örneğini uyguladık. Projenin cam cephesini, iç mekândaki hava kalitesini ve sıcaklığını anlık ölçen akıllı sensörlerle entegre bir otomasyona bağladık. İçerideki hava kalitesi düştüğünde veya sıcaklık yükseldiğinde cephedeki cam paneller otomatik açılarak doğal hava sirkülasyonunu sağlıyor.

Portföyünüzde tekstil ofislerinden sağlık yapılarına, medya mekânlarından konuta kadar çok geniş bir tipoloji çeşitliliği var. Bu farklı işlevlerde düşük karbon ayak izine sahip, yerel veya sürdürülebilir malzeme seçim süreçlerini nasıl yönetiyorsunuz?
Farklı tipolojilerde projeler üretmek, her bir işlevin kendine has ihtiyaçlarını yerel ve sürdürülebilir bir çerçevede yeniden yorumlamayı gerektiriyor. Malzeme seçim sürecimiz, yapının işlevi ne olursa olsun bağlam, yaşam döngüsü ve karbon maliyeti kriterleriyle şekilleniyor.
Konut projelerinde yerellik ve malzemenin doğasıyla kurduğu ilişki tasarımın omurgasını oluşturuyor. Denizli’deki 6 EV projemizde olduğu gibi, yapının ana karakterini belirleyen traverten ve mermerleri doğrudan o bölgeden temin ediyoruz.
Süzer Tekstil Ofis Binası’nda tavan yüzeylerinde tercih ettiğimiz modüler akustik keçe sistemleri, geri dönüştürülmüş içeriğe sahip sürdürülebilir ürünlerden oluşmasının yanı sıra esnek mekân kurgusuna da olanak tanıyarak yapının gelecekteki olası tadilat atıklarını azaltıyor.
Sağlık yapılarında, örneğin organik formları ve gizli aydınlatmaları merkeze aldığımız Dentakay Diş Kliniği projemizde, hijyen standartları gereği malzeme seçenekleri çok daha spesifiktir.

Süzer Tekstil, küresel pazarda güçlü bir konuma sahip olan ve dünyanın önde gelen uluslararası perakende markalarına tedarik sağlayan bir kurum. Bu durum, firmanın üretim tesislerinden tedarik zincirine kadar her aşamada uluslararası otoriteler tarafından sıkı denetimlerden geçmesini ve yüksek sürdürülebilirlik sertifikalarına sahip olmasını zorunlu kılıyor.
Dokudukları kumaşların ipliğinden üretim süreçlerine kadar bu denli yüksek ekolojik standartların arandığı bir firmanın idari binasını tasarlarken, mimarinin de bu vizyonun doğrudan bir yansıması olması gerektiğine inandık.
Süzer Tekstil, küresel pazarda güçlü bir konuma sahip olan ve dünyanın önde gelen uluslararası perakende markalarına tedarik sağlayan bir kurum. Bu durum, firmanın üretim tesislerinden tedarik zincirine kadar her aşamada uluslararası otoriteler tarafından sıkı denetimlerden geçmesini ve yüksek sürdürülebilirlik sertifikalarına sahip olmasını zorunlu kılıyor. Dokudukları kumaşların ipliğinden üretim süreçlerine kadar bu denli yüksek ekolojik standartların arandığı bir firmanın idari binasını tasarlarken, mimarinin de bu vizyonun doğrudan bir yansıması, adeta kurumun fiziksel bir “sertifikası” olması gerektiğine inandık. Süzer Tekstil Ofis Binası’nda kurumsal kimliği mekâna taşırken bütüncül bir yaklaşımla hem mimari kabuğu hem de iç mekânı tek bir felsefe etrafında şekillendirdik.
Firmanın ana materyali olan tekstil dokusunu mimari bir eleman olarak yeniden yorumladık. İç mekânda kullandığımız modüler akustik keçe tavan sistemleri, duvar panellerindeki tekstil ürünleri ve zemin kaplamalarında tercih ettiğimiz halılar firmanın üretim kültürüne zarif bir gönderme yaparken çalışma alanlarındaki konforu da en üst düzeye çıkardı. Kurumun prestijini yansıtan tekstil showroom alanlarını da bu bütünsel tasarım dilinin bir parçası olarak kurguladık.
Binanın kütlesel formunu ve dinamik geometrisini gün ışığından en yüksek düzeyde faydalanacak şekilde yönlendirdik. Mimari kabukta ise pasif havalandırma ilkelerini teknolojiyle birleştirdik.
Akıllı sensörler aracılığıyla iç mekânın hava kalitesini ve ısı değerlerini anlık ölçen, gerektiğinde cephe panellerini otomatik açarak mekânı doğal yollarla iklimlendiren interaktif bir cephe sistemi kurguladık.
Denizli’de hayata geçirdiğiniz “6 EV” konut projesi, çoklu birim yapısı ve topoğrafyayla kurduğu ilişkiyle dikkat çekiyor. Konut projelerinizde yerel iklim verileri, arazi dokusuna uyum ve iklimsel konfor şartları tasarım kararlarınızı nasıl şekillendiriyor?
Denizli’de hayata geçirdiğimiz “6 EV” projesi, topoğrafya, iklim ve yerel bağlamla kurduğumuz mimari diyaloğun en net okunduğu çalışmalarımızdan biri. Konut projelerimizde araziyi ve iklimsel verileri tasarımı kısıtlayan birer zorluk olarak değil; kütleyi, yönelimi ve malzeme paletini belirleyen ana tasarım girdileri olarak ele alıyoruz.
Bu projede tasarım kararlarımızı üç temel yaklaşım üzerine kurduk. İlk olarak, altı villadan oluşan yerleşkeyi arazinin doğal eğimine karşı koymak yerine onunla bütünleşen bir kademelenme ile çözdük.
Bu yerleşim kurgusu, her bir konut biriminin manzaraya ve hâkim rüzgâr yönüne kesintisiz ulaşmasını sağlarken birimler arası görsel ve işitsel mahremiyeti de doğal yollarla korudu.
İkinci adımda projeyi pasif iklimlendirme ve konfor ekseninde ele aldık. Denizli’nin özellikle yaz aylarında kendini hissettiren sıcak iklimi mimari kabuğu doğrudan şekillendirdi.
Cephelerde kurguladığımız asılı çatı saçakları, kütlelerin duvarları arasında konumlandırılan doğru yalıtım malzemeleri ve mekanik cephelerin arkasında oluşturduğumuz hava boşlukları, yapıya estetik bir dil kazandırırken iklim ve güneş kontrolünü sağlayan birer performans elemanı olarak çalışıyor.
Son olarak yerel malzeme ve aidiyet unsuruna odaklandık. 6 EV projesinin omurgasını Denizli’nin kendi doğal zenginliği olan yerel traverten ve mermerle oluşturduk.
Bu tercih malzemelerin lojistiğinden doğacak karbon emisyonunu sıfıra yaklaştırırken yapıyı görsel ve dokusal olarak arazinin doğal bir uzantısı hâline getirdi.
Dentakay markası için hem Akdeniz iklimindeki Antalya’da hem de çöl iklimi ve farklı kültürel dinamiklere sahip Riyad’da şube projeleri tasarladınız. Birbirinden bu kadar farklı iki coğrafyada, yüksek hijyen ve kullanıcı konforu gerektiren sağlık mekânlarında iklim odaklı çözümleriniz nasıl farklılaştı?
Aynı tipolojideki bir sağlık mekânını birbirinden tamamen farklı iki coğrafyada projelendirmek ofisimiz için oldukça öğretici bir süreçti. Bu süreçteki ana parametremiz, evrensel sağlık ve hijyen standartlarından taviz vermeden mekânsal kurguyu oluşturmaktı.
Dentakay’ın sektörde öncü, vizyoner bir marka olması ve işveren olarak hedeflerini evrensel standartlar çerçevesinde doğru aktarması işimizi büyük ölçüde kolaylaştırdı.
Aynı tipolojideki bir sağlık mekânını birbirinden tamamen farklı iki coğrafyada projelendirmek ofisimiz için oldukça öğretici bir süreçti. Bu süreçteki ana parametremiz, evrensel sağlık ve hijyen standartlarından taviz vermeden mekânsal kurguyu oluşturmaktı. Dentakay’ın sektörde öncü, vizyoner bir marka olması ve işveren olarak hedeflerini evrensel standartlar çerçevesinde doğru aktarması işimizi büyük ölçüde kolaylaştırdı. Bu sayede her iki lokasyonda da uluslararası hijyen normlarını eksiksiz karşılayan klinikler tasarladık. İşlevsel ve hijyenik altyapıyı kurguladıktan sonra tasarımı lokasyonlara göre farklılaştıran temel unsur kültürel dinamikler ve iklimin getirdiği mimari zorunluluklar oldu. İki farklı coğrafyanın kullanıcı profillerini ve mekânsal konfor beklentilerini analiz ettik.
Riyad projesinde yerel kullanıcıların alışkanlıkları gereği çok daha soğuk iç mekân iklimlendirme tercihleri öne çıkarken ağırlıklı olarak Avrupalı misafirleri ağırlayan Antalya lokasyonunda ideal ve ılıman iç mekân sıcaklıkları talep ediliyordu.
Bu kültürel termal konfor beklentileri, yapıların bulunduğu coğrafyaya göre şekillenen mimari kabuk kararlarımızla doğrudan örtüştü.

Yaratıcı ve dinamik sektörler için tasarladığınız iç mekânlarda çalışan refahı (well-being), iç mekân hava kalitesi, gün ışığı entegrasyonu ve doğal materyal kullanımı gibi parametreleri nasıl ele alıyorsunuz?
Duman Architecture olarak iç mekân kurgusundaki önceliğimiz, tipolojinin gerektirdiği kullanıcı ihtiyaçlarını analitik bir biçimde merkeze almak ve estetik kurguyu bu işlevsel altyapının üzerine inşa etmektir.
Pandemi süreciyle birlikte uzaktan ve hibrit çalışma modelleri yoğun olarak deneyimlenmiş olsa da günümüzde sosyalleşme ihtiyacı ofisleri yeniden temel bir çekim merkezi hâline getirdi.
Ancak yapının konumu, güneşle kurduğu fiziksel ilişki ve çevresel akustik yükler gibi dış faktörlerin kısıtlayıcı olduğu noktalarda ideal iç mekân kalitesini sağlamak üzere yapay zekâ destekli otomasyon ve akıllı mekanik iklimlendirme sistemlerini devreye alıyoruz.
Gün ışığı entegrasyonunda ise iklimin zorluklarını mekânsal avantaja çeviren dinamik çözümler üretiyoruz.

Duman Architecture’ın önümüzdeki dönem odağında yer alacak yeni hedefleri ve yeni stratejiler nelerdir?
Önümüzdeki dönemdeki en büyük önceliğimiz, yerel bağlamda edindiğimiz mimari tecrübeyi ve tasarım refleksimizi küresel ölçekte kalıcı bir stratejiye dönüştürmek. 2023 yılında hayata geçirdiğimiz ilk yurt dışı projemiz, ofisimizin uluslararası dinamiklere ve farklı coğrafyaların gereksinimlerine uyum yeteneğini kanıtlayan önemli bir eşik oldu.
Mevcut durumda Türkiye’deki nitelikli projelerimize devam ederken farklı kıtalarda ve kültürlerde çok ölçekli çalışmalar da yürütüyoruz.
Temel hedefimiz; malzemeyi, bağlamı ve iklimi doğru okuma becerimizi dünya genelindeki farklı coğrafyalara taşımak. Sürdürülebilir ve zamansız mimari yaklaşımımızı global ölçekteki yepyeni fonksiyonlarda ve birbirinden tamamen farklı iklim şartlarında çeşitlendirerek Duman Architecture’ın uluslararası varlığını daha da derinleştirmeyi amaçlıyoruz.



