American Hardwood Export Council iş birliğiyle
Kamusal mobilya çoğu zaman gündelik kullanımın anonim parçaları olarak görülüyor. Ancak bazı tasarımlar, bulunduğu yerin hafızasını taşıyan mekânsal anlatılara dönüşebiliyor. Londra merkezli tasarımcı Andu Masebo’nun V&A East için geliştirdiği oturma elemanları da malzeme, yüzey ve yerel hikâyeler üzerinden tam olarak böyle bir ilişki kuruyor.
Andu Masebo tarafından V&A East için tasarlanan banklar, kamusal iç mekânda kullanılan mobilyayı yalnızca bir oturma elemanı olarak değil; bulunduğu yere ait izleri taşıyan bir anlatı yüzeyi olarak yeniden düşünüyor. Müzenin giriş alanı ve galerileri çevresinde konumlanan tasarımlar, doğal malzemenin sıcaklığını güçlü bir mekânsal hafıza fikriyle bir araya getiriyor.
Tamamı masif Amerikan kırmızı meşesinden üretilen banklarda kullanılan ahşap, “No.1 Common” olarak sınıflandırılan ve genellikle ikincil kullanım alanlarına yönlendirilen bir malzeme grubundan seçiliyor. Renk farklılıkları, budaklar, çatlaklar ve düzensiz damar geçişleri gibi yüzey varyasyonları nedeniyle çoğu zaman geri planda kalan bu ahşap sınıfı, Masebo’nun yaklaşımında tasarımın temel karakterine dönüşüyor.
Tasarımcı için bu yüzey izleri kusur olarak değil; malzemenin geçmişini görünür kılan doğal katmanlar olarak değerlendiriliyor. Ahşabın değişken dokusu, bankların görsel kimliğini belirlerken; onları standart üretim mobilyalardan ayıran güçlü bir mekânsal anlatıya dönüşüyor.
Masebo’nun bu malzemeye yaklaşımı, American Hardwood Export Council (AHEC) tarafından sürdürülebilir ahşap kullanımına dikkat çekmek amacıyla geliştirilen No.1 Common araştırma projesine dayanıyor. 2025 yılında Kopenhag’daki 3daysofdesign kapsamında gerçekleştirilen sergi, çoğunlukla göz ardı edilen ahşap sınıflarının tasarım potansiyelini yeniden değerlendirmeyi amaçlıyordu. Masebo’nun geliştirdiği Around Table isimli çalışma da No.1 Common sınıfı Amerikan kırmızı meşesinin dayanıklılığını ve yüzey karakterini görünür kılan tasarımlar arasında yer aldı.
V&A East için geliştirilen oturma elemanlarında ise malzemenin fiziksel özellikleri, doğrudan Doğu Londra’nın yerel hafızasıyla ilişkilendiriliyor. Tasarım süreci boyunca kültürel küratör Nate Agbetu ve onun sosyal pratiği Freeform ile birlikte çalışan Masebo, bölgedeki mahallelerde yürüyüşler, gözlemler ve katılımcı araştırmalar gerçekleştirdi. Ortaya çıkan semboller, gündelik detaylar ve kişisel hikâyeler daha sonra bankların yüzeylerine aktarıldı.
Bazı detaylar doğrudan bölgenin fiziksel çevresine referans veriyor; kamusal heykeller, yön tabelaları, yerel bitki örtüsü ve nehir konturları bunlar arasında yer alıyor. Bazıları ise daha kişisel izlerden oluşuyor: el şekilleri, evcil hayvan figürleri ya da beton yüzeylerde kalan yaprak lekeleri gibi gündelik detaylar tasarımın bir parçasına dönüşüyor. Böylece banklar, yalnızca kullanıcıyı taşıyan nesneler değil; bulunduğu çevrenin izlerini taşıyan kamusal yüzeylere dönüşüyor.
Araştırma sürecinin önemli aşamalarından biri de Newham’daki Carpenters Estate sakinleriyle gerçekleştirilen katılımcı atölyeler oldu. Bölge sakinlerinin gündelik yaşam deneyimleri, görsel yorumları ve ortak hafızaya dair aktarımları tasarımın parçası hâline getirilerek kamusal mobilyanın kolektif üretim fikriyle ilişkisi güçlendirildi.
American Hardwood Export Council’in uzun süredir odağına aldığı konulardan biri de, düşük kullanım oranına sahip ahşap sınıflarının tasarım süreçlerine yeniden kazandırılması. Projede tercih edilen No.1 Common sınıfı Amerikan kırmızı meşesi de sürdürülebilirliği yalnızca yeni malzeme üretimi üzerinden değil; mevcut kaynakların daha kapsayıcı biçimde değerlendirilmesi üzerinden ele alan bu yaklaşımın bir parçası olarak öne çıkıyor.
Bu yaklaşım, yeni ve kusursuz yüzeyler üretmek yerine mevcut malzemenin doğal çeşitliliğini görünür kılarak daha kapsayıcı bir üretim anlayışı öneriyor. Böylece düşük kullanım oranına sahip ahşap sınıfları yalnızca ekonomik bir alternatif değil; tasarım açısından yeni ifade alanları sunan yaratıcı malzemeler olarak yeniden değerlendiriliyor.
Andu Masebo’nun V&A East için geliştirdiği bu oturma elemanları, kamusal tasarımın bugün yalnızca işlev, dayanıklılık ya da estetik üzerinden değil; aidiyet, katılım ve yerel hafıza üzerinden de yeniden düşünülmeye başladığını gösteriyor. Malzeme burada yalnızca yapısal bir araç değil; bulunduğu yere ait hikâyeleri, izleri ve kolektif hafızayı taşıyan aktif bir yüzeye dönüşüyor.
NO.1 COMMON:
GÖZ ARDI EDİLEN AHŞABIN TASARIM POTANSİYELİ
American Hardwood Export Council (AHEC) tarafından yürütülen No.1 Common araştırması, çoğunlukla geri planda kalan ahşap sınıflarının tasarım potansiyelini görünür kılmayı amaçlıyor. Budaklar, renk geçişleri, düzensiz damar yapıları ve doğal yüzey farklılıklarıyla tanımlanan bu ahşap sınıfı, standart üretim süreçlerinde çoğu zaman ikinci planda değerlendiriliyor.
Andu Masebo’nun V&A East için geliştirdiği oturma elemanlarında ise bu yüzey varyasyonları gizlenmek yerine görünür bırakılıyor ve tasarımın görsel karakterinin bir parçasına dönüştürülüyor. Böylece malzemenin doğal çeşitliliği estetik bir kusur değil; anlatı ve kimlik üreten bir yüzey niteliği kazanıyor.
Proje aynı zamanda sürdürülebilir üretim anlayışına alternatif bir yaklaşım sunuyor. Daha düşük kullanım oranına sahip ahşap sınıflarının tasarım süreçlerine dahil edilmesi, mevcut doğal kaynakların daha kapsayıcı ve verimli biçimde değerlendirilmesine katkı sağlıyor.
Teknik Bilgiler
Proje: V&A East, Londra
Tasarım: Andu Masebo
Malzeme İş Birliği: American Hardwood Export Council (AHEC)
Üretim: Benchmark
Ahşap Türü: Amerikan kırmızı meşesi – No.1 Common sınıfı
Araştırma Süreci: Nate Agbetu / Freeform
Konum: Queen Elizabeth Olympic Park, Londra
