Hangzhou’nun yoğun iş bölgesi Qianjiang Century City’de TJAD Original Design Studio tarafından gerçekleştirilen Yuelang Road dönüşümü, araç trafiği ve servis işlevlerinin belirlediği bir iç sokağı yaya odaklı bir kamusal alana dönüştürüyor. Yol kesitinin yeniden düzenlenmesinden bina önlerinin kamusal yaşama açılmasına uzanan proje, yüksek yoğunluklu iş bölgelerinde mevcut altyapının yeni bir kentsel yaşam katmanına dönüşme potansiyelini araştırıyor.
Çin’in Hangzhou kentindeki Qianjiang Century City’nin merkezinde bulunan Yuelang Road, altı yüksek yoğunluklu ticaret ve ofis kulesi arasında uzanıyor. Yaklaşık 330 metre uzunluğundaki sokak, dönüşüm öncesinde büyük ölçüde ofis çalışanlarının ulaşımı, otopark girişleri, geçici araç parkı ve binaların servis ihtiyaçları için kullanılan bir arka sokak niteliğindeydi.
TJAD Original Design Studio tarafından tasarlanan ve 2025 yılında tamamlanan Yuelang Road Block Comprehensive Quality Enhancement projesi, bu altyapı alanını yalnızca fiziksel olarak yenilemek yerine sokak, bina cepheleri ve kamusal yaşam arasındaki ilişkiyi yeniden kurmayı hedefliyor.
Araçlardan Yayalara Açılan Alan
Projenin başlangıç noktasını sokaktaki hareket sisteminin yeniden düzenlenmesi oluşturuyor. Yenileme öncesinde otomobiller, bisikletler, yayalar, teslimat araçları ve servis faaliyetleri sınırlı yol alanını birlikte kullanıyordu. Yol kenarındaki otoparklar ise yaya hareketini daha da kısıtlıyordu.
Tasarım ekibi uzun süreli yüzey otoparkını yer altındaki ve yakın çevredeki otoparklara yönlendirirken, gerekli kısa süreli duraklama ve servis alanlarını korudu. Daha önce 10 ila 12 metre arasında değişen araç yolu, çift yönlü yedi metrelik bir kesite indirildi.
Araçlardan kazanılan alan ise yaya dolaşımına ve kamusal kullanıma aktarıldı. Kesintisiz yaya güzergâhları oluşturulurken karşıdan karşıya geçiş mesafeleri kısaltıldı. Böylece daha önce ağırlıklı olarak araç hareketine hizmet eden sokak, daha yavaş hareket edilen ve üzerinde zaman geçirilebilen bir kentsel mekâna dönüşmeye başladı.
Binaların Önündeki Sınırlar Kalkıyor
Dönüşüm yalnızca yol kesitiyle sınırlı tutulmadı. Yuelang Road boyunca binaların geri çekilmesiyle oluşmuş geniş alanlar bulunmasına rağmen çitler, peyzaj düzenlemeleri, farklı kotlar ve birbirinden bağımsız zemin kaplamaları bu alanların sokakla bütünleşmesini engelliyordu.
Proje kapsamında bazı fiziksel sınırlar kaldırılarak bina önleri yeniden kamusal dolaşım sisteminin parçası hâline getirildi. Mevcut yol ve arazi kotları büyük ölçüde korunurken basamaklar, rampalar ve peyzaj geçişleri aracılığıyla bina girişleri ile yaya alanları arasında daha geçirgen ilişkiler oluşturuldu.
Qianjiang Yin girişinde tasarlanan iki katlı strüktür ise bu yaklaşımın öne çıkan örneklerinden biri. Spiral bir merdiven içeren yapı, bina ile sokak arasında düşey bir bağlantı kurarken aynı zamanda korunaklı bir giriş, dolaşım alanı ve çok katmanlı bir kamusal galeri oluşturuyor.
Ayın Evreleri Sokağın Kimliğini Belirliyor
Yuelang Road’un dönüşümünde gece kullanımı da tasarımın önemli bileşenlerinden biri.
Çevredeki yüksek yapıların ışıklandırmaları nedeniyle bölge daha önce sosyal medyada “Hangzhou Manhattan” olarak anılmaya başlamıştı. Tasarım ekibi, bu mevcut gece kimliğini sokak seviyesine taşıyarak “Yuelang Never Sleeps” temasını geliştirdi.
Sokağın adından hareketle ayın evreleri, peyzajdan aydınlatmaya ve kent mobilyalarına kadar projenin farklı bileşenlerinde tekrar eden bir tasarım dili hâline getirildi.
Bu yaklaşımın en belirgin öğesi, yolların kesiştiği önemli bir görüş noktasına yerleştirilen 16 metre yüksekliğindeki asılı ay evreleri halkası. Üst üste gelen dairesel çerçeveler ve radyal kablo ağıyla oluşturulan hafif strüktür, farklı açılardan bakıldığında değişen ay evrelerini çağrıştırıyor.
Gece saatlerinde doğrusal aydınlatmalar strüktürün geometrisini görünür kılarak yapıyı sokağın simgesel öğelerinden birine dönüştürüyor.
Gece Manzarası İnsan Ölçeğine İniyor
Anıtsal strüktür yalnızca görsel bir simge olarak ele alınmıyor. Altındaki kademeli zemin kaplamaları, ağaç çevresindeki oturma elemanları ve peyzaj düzenlemeleri bekleme, dinlenme ve buluşma gibi gündelik kullanımlara alan sağlıyor.
Ay evrelerinden türetilen geometrik dil; pavyonlarda, çok katlı galeride, aydınlatma elemanlarında, zemin düzenlemelerinde ve ağaç çevresindeki oturma birimlerinde devam ediyor.
Böylece daha önce yüksek yapıların ışıklandırmaları üzerinden algılanan metropol gece manzarası, sokak seviyesine ve insan ölçeğine taşınıyor.
Ulaşım Koridorundan Kamusal Yaşama
Yenilenen Yuelang Road, mevcut ulaşım ve servis işlevlerini tamamen ortadan kaldırmıyor. Sokak ofis ulaşımını, otopark girişlerini ve binaların günlük servis ihtiyaçlarını karşılamaya devam ederken bunların yanına yeni kullanım biçimleri ekleniyor.
Pavyonlar, oturma alanları, sürekli bitkilendirme elemanları, açık hava yeme-içme alanları ve küçük etkinlik noktaları sokağın iki tarafına dağıtılıyor. Önceden yalnızca görsel bir yeşil sınır oluşturan peyzaj alanları erişilebilir kamusal mekânlara dönüşürken, birbirinden kopuk bina önleri de daha sürekli bir yaya sisteminin parçaları hâline geliyor.
Öğle saatlerinde çevrede çalışanların ağaçların altında dinlenebildiği bu alanlar, akşam saatlerinde zemin kattaki ticari birimlerle ilişki kurarak yeme-içme ve sosyal yaşamın sokağa taşmasına olanak sağlıyor.
Yuelang Road dönüşümü bu yönüyle büyük ölçekli yıkım ve yeniden yapım yerine, mevcut kentsel dokunun kullanım biçimlerini yeniden düzenleyen bir yenileme modeli ortaya koyuyor. Yol alanının yeniden paylaşılması, mevcut sınırların kaldırılması, peyzajın erişilebilir hâle getirilmesi ve küçük ölçekli mimari müdahaleler aracılığıyla daha önce yalnızca geçilen bir alan, üzerinde zaman geçirilen bir kamusal mekâna dönüşüyor.
Yüksek yoğunluklu iş bölgelerinde kamusal alan üretmenin yalnızca yeni meydanlar veya parklar tasarlamak anlamına gelmediğini gösteren proje, mevcut ulaşım altyapısının da gündelik kentsel yaşamı destekleyen yeni bir kamusal katmana dönüştürülebileceğini ortaya koyuyor.
