- Uluslararası Kerpiç Konferansı Kerpic’26, 24–25 Eylül 2026 tarihlerinde Çanakkale’de gerçekleştirildi. Kerpiç Akademi, TMMOB Mimarlar Odası Çanakkale Şubesi ve Bayramiç Ekolojik Bölge Enstitüsü’nün (BEKE) ortak konferansı olarak düzenlenen buluşmada iki gün boyunca 55 akademik bildiri sunuldu. “Kerpiç Mimari Mirası ve Çağdaş Kerpiç Yapım Teknikleri” teması etrafında şekillenen programda toprak esaslı yapı malzemelerinin deprem güvenliği, iklim krizi, düşük karbonlu yapı üretimi, sağlıklı yaşam mekânları ve mimari mirasın korunmasındaki rolü tartışıldı.
Çanakkale Belediyesi Yeşil Yerel Yönetim Binası ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen konferans; akademisyenleri, mimarları, mühendisleri ve lisansüstü öğrencilerini bir araya getirdi. İki günlük akademik programın ardından 26–27 Eylül tarihlerinde düzenlenen teknik ve kültürel gezilerle etkinlik tamamlandı.
Konferansın merkezindeki sorulardan biri, binlerce yıldır yapı malzemesi olarak kullanılan toprağın çağdaş mimarlıkta nasıl yeniden değerlendirilebileceğiydi. Depreme dayanıklı toprak duvarlardan düşük enerjiyle üretilebilen yapı sistemlerine, ısıl konfordan geleneksel kerpiç yapıların korunmasına kadar farklı başlıklar, güncel araştırmalar ve uygulamalar üzerinden ele alındı.
Yarım Asra Yaklaşan Bir Araştırma Birikimi
Kerpic’26, Uluslararası Kerpiç Konferansı serisinin 16. buluşması oldu. 1978’den bu yana toprak esaslı yapı malzemelerinin deprem davranışı ve üretim teknikleri üzerine çalışmalar yürüten Kerpiç Akademi, konferans dizisi aracılığıyla farklı disiplinlerden araştırmacıları, uygulayıcıları ve üreticileri aynı platformda buluşturuyor.
Konferansın genel çerçevesinde, geleneksel bir yapı malzemesi olarak kerpicin yalnızca geçmişe ait bir teknik olmadığı; bilimsel araştırma, malzeme geliştirme ve çağdaş mühendislik yöntemleriyle birlikte ele alındığında güncel yapı üretimi açısından yeni olanaklar sunabileceği vurgulandı.
Toprak esaslı malzemelerin yerel kaynaklarla ve düşük enerji kullanımıyla üretilebilmesi, yeniden doğal döngüye katılabilmesi ve iç mekânlarda ısıl konfora katkı sağlayabilmesi, özellikle iklim krizi bağlamında konferansın öne çıkan tartışmaları arasında yer aldı.
Deprem Güvenliği Gündemin Merkezindeydi
Türkiye’nin deprem gerçeği, Kerpic’26’nın temel gündemlerinden birini oluşturdu. Konferans kapsamında gerçekleştirilen “Kerpic Academy – Earthquake Safety” programı; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale Belediyesi, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Mimarlar Odası Çanakkale Şubesi ve Çanakkale Müteahhitler Birliği temsilcilerini aynı oturumda buluşturdu.
Toprak yapıların deprem davranışı, dayanımın artırılmasına yönelik çağdaş teknikler ve farklı stabilizasyon yöntemleri program boyunca ele alınan konular arasında yer aldı. Kerpicin geleneksel üretim yöntemlerinden güncel mühendislik standartlarına taşınması, konferansın hem akademik hem de uygulamaya dönük başlıklarından biri olarak öne çıktı.
Kerpiç Akademi’nin çalışmaları da deprem dayanımı, ısıl konfor ve karbon nötr yapı üretimi ekseninde sürdürülüyor. Akademi, kerpiç, alçılı kerpiç olarak bilinen alker ve sıkıştırılmış toprak gibi yerel yapı sistemlerinin çağdaş mimarlık ve mühendislik normlarıyla birlikte değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor.
Akademi, Meslek Odaları ve Kamu Temsilcileri Bir Araya Geldi
Konferans, Prof. Dr. Bilge Işık’ın başkanlığında; Mimar Aylin Atilla Yürükçü ve İnşaat Mühendisi Özcan Kuralay’ın eş başkanlığında gerçekleştirildi.
24 Eylül’de düzenlenen açılışta Prof. Dr. Bilge Işık’ın yanı sıra TMMOB Mimarlar Odası Genel Başkanı Doç. Dr. Zeynep Eres Özdoğan, Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Abdullah Borca, TMMOB Mimarlar Odası Çanakkale Şubesi Başkanı Mimar Aylin Atilla Yürükçü, TMMOB Çanakkale İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Erkan Güçyetmez, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Tolga Özden, Mimarlar Odası Çanakkale Şubesi 14. Dönem Başkanı Mimar Sevil Ural ve BEKE Kurucusu İnşaat Mühendisi Özcan Kuralay konuşma yaptı.
Açılış programının ardından gerçekleştirilen atölyede kerpiç üretimi katılımcılara uygulamalı olarak gösterildi. Böylece akademik sunumların yanı sıra malzemenin üretim sürecinin doğrudan deneyimlenmesine yönelik bir bölüm de programa dahil edildi.
Prof. Dr. Bilge Işık, konferansın temel amacını toprak mimarisine ilişkin bilgiyi paylaşmak ve çoğaltmak olarak tanımlarken, Doç. Dr. Zeynep Eres Özdoğan konferans serisinin 16. kez düzenlenmesini alandaki sürekliliğin ve kolektif emeğin göstergesi olarak değerlendirdi.
Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Abdullah Borca ise kerpicin düşük enerjiyle üretilebilmesi, yerel kaynaklara dayanması ve yeniden doğaya dönebilmesi üzerinden yapı sektörünün karbon yükünün azaltılmasına katkı sunabilecek bir malzeme olduğunu ifade etti.
İki Günde 55 Akademik Bildiri
Kerpic’26’nın ilk gününde 23 akademik bildiri sunuldu. Program, CORVUS Kurucusu Mimar Reşit Soley’in “Gelenek ve Şemsiyesi” başlıklı konuşmasıyla başladı. Soley, kendi yaşam ve meslek deneyimi üzerinden geleneklerin ve alışkanlıkların birey ve üretim biçimleri üzerindeki etkisini ele aldı.
İlk günün devamında Prof. Dr. Bilge Işık ve Neslihan Işık, mimar ve yapı biyoloğu Dr. And Akman ile Doç. Dr. Zeynep Eres Özdoğan sunumlarını gerçekleştirdi. Öğleden sonraki oturumlarda ise aralarında Dipl.-Ing. Mimar Hauke Haupts’un da bulunduğu katılımcılar, toprak esaslı yapı malzemelerinin çağdaş tasarım, koruma ve sağlıklı yaşam mekânlarındaki kullanım olanaklarını değerlendirdi.
25 Eylül’de gerçekleştirilen ikinci gün programının açılış konuşmasını sanatçı Melek Zeynep Bulut yaptı. Bulut, London Design Festival kapsamında sergilenen “Open Monuments” çalışmasının üretim ve taşınma sürecini aktarırken kerpiçten üretilen eserlerin kamusal alan ve kullanıcıyla kurduğu ilişki üzerinde durdu.
İkinci gün boyunca 32 bildiri daha sunularak konferanstaki toplam akademik bildiri sayısı 55’e ulaştı. Sunumlar, kerpiç mimari mirasının korunmasından çağdaş yapım tekniklerine, malzemenin fiziksel özelliklerinden yeni uygulama yöntemlerine uzanan geniş bir çerçevede şekillendi.
Kerpiç Mimari Üzerine Yeni Bir Yayın
Konferans kapsamında Prof. Dr. Bilge Işık’ın “Earthen Architecture: Gypsum, Lime Stabilisation” başlıklı kitabı da tanıtıldı. Türkçe karşılığıyla “Kerpiç Mimari: Alçı, Kireç Karışımı” olarak aktarılan yayın, alçı ve kireç kullanılarak gerçekleştirilen stabilizasyon yöntemlerine ilişkin uzun yıllara dayanan araştırmaları bir araya getiriyor.
Bilge Işık’ın çalışmaları içinde önemli bir yere sahip olan alker teknolojisi, toprağın alçıyla stabilize edilerek suya ve depreme karşı daha dayanıklı hale getirilmesine yönelik araştırmalar üzerinden geliştirilmiş bir yapı sistemi olarak öne çıkıyor.
Konferanstaki sunum ve tartışmalar da geleneksel yapı bilgisinin olduğu gibi tekrar edilmesinden çok, bu bilginin güncel bilimsel yöntemler ve mühendislik yaklaşımlarıyla yeniden değerlendirilmesine odaklandı.
Mimari Miras Teknik Gezilerle Ele Alındı
İki günlük konferans programının ardından 26–27 Eylül tarihlerinde teknik ve kültürel geziler düzenlendi. Katılımcılar Truva, Assos ve Alexandria Troas kazı alanlarının yanı sıra Truva Müzesi ve Çanakkale Şehitler Abidesi’ni ziyaret etti.
Bu program, konferans boyunca tartışılan mimari miras, yerel yapı kültürü ve malzeme bilgisinin bölgenin tarihsel ve arkeolojik bağlamıyla birlikte değerlendirilmesine olanak sağladı.
Çanakkale’nin farklı dönemlere ait yapı ve yerleşim katmanlarını barındıran coğrafyası, böylece Kerpic’26’nın “Kerpiç Mimari Mirası ve Çağdaş Kerpiç Yapım Teknikleri” temasına daha geniş bir kültürel çerçeve kazandırdı.
Kerpic’27 Antalya’da Düzenlenecek
Uluslararası Kerpiç Konferansı’nın bir sonraki buluşması Mayıs 2027’de Antalya’da gerçekleştirilecek. 17. Uluslararası Kerpiç Konferansı’na Antalya Bilim Üniversitesi ev sahipliği yapacak.
Prof. Dr. Ayşe Esin Kuleli’nin eş başkanlığını üstleneceği konferansın kesin tarihinin ilerleyen dönemde açıklanması planlanıyor.
1978’den bu yana sürdürülen araştırma ve bilgi paylaşımı ağı, böylece Çanakkale’nin ardından Antalya’da devam edecek. Kerpic’26’da ele alınan başlıklar ise yapı sektörünün hem iklim krizi hem de deprem güvenliği karşısında yeni çözümler aradığı bir dönemde, toprağın çağdaş mimarlık içindeki potansiyelini yeniden gündeme taşıyor.
