Avusturya’nın Tirol bölgesindeki Kössen kasabasında Pedevilla Architects tarafından tasarlanan Kössen Eğitim Merkezi, geleneksel Alp mimarisinin malzeme ve ölçek anlayışını çağdaş bir eğitim yapısına taşıyor. İlkokul, anaokulu, kreş, okul sonrası bakım ve spor salonunu aynı çatı altında buluşturan yapı, farklı yaş gruplarını bir araya getiren ortak bir eğitim ortamı oluştururken kasabanın mevcut dokusuyla güçlü bir ilişki kuruyor.
2025 yılında tamamlanan 1.870 metrekarelik yapı, Kössen’in yerleşim merkezinin kuzey sınırında konumlanıyor. Belediye binası, kilise, yerel tiyatro, mevcut spor salonu ve konut alanlarının arasında yer alan eğitim merkezi, yalnızca farklı eğitim programlarını bir araya getiren bir yapı olarak değil, kasabanın kamusal yaşamını tamamlayan yeni bir odak noktası olarak ele alınıyor.
Pedevilla Architects’in tasarımı, geleneksel Tirol yapılarını doğrudan taklit etmek yerine onların ölçek, malzeme, renk ve yapım kültürünü çağdaş bir mimari dile dönüştürüyor.
Tirol’ün Geleneksel Evlerinden Gelen Referanslar
Kössen ve çevresindeki geleneksel köy ve çiftlik evleri projenin mimari yaklaşımında önemli bir referans oluşturuyor.
Bölgenin büyük çiftlik yapılarında görülen geniş saçaklar, ahşap kaplamalar, güçlü yatay çizgiler oluşturan balkonlar ve cephelerdeki küçük açıklıklar eğitim merkezinin tasarımında yeniden yorumlanıyor. Ancak bu öğeler tarihsel biçimleri yeniden üretmek amacıyla kullanılmıyor.
Pedevilla Architects bunun yerine geleneksel yapıların taşıdığı sağlamlık, sadelik ve yere ait olma hissini çağdaş bir eğitim yapısına aktarıyor. Yapının dışarıdan ağırbaşlı ve dayanıklı bir karakter taşıması hedeflenirken iç mekânlarda daha sıcak, dokunsal ve duyusal bir atmosfer kuruluyor. Böylece yerel mimariyle kurulan ilişki biçimsel bir taklitten çok malzeme, ölçek ve atmosfer üzerinden gelişiyor.
Üç Farklı Kütle Çevresiyle Ölçek Kuruyor
Eğitim merkezinin kütlesi, çevredeki farklı yapı ölçeklerine yanıt veren üç bölümden oluşuyor. Üç katlı okul bloğu, mevcut yerleşim dokusunun belirleyici ana aksının devamında konumlanarak kasaba merkezinin kuzey yönündeki mekânsal sınırını tanımlıyor.
İki katlı anaokulu bölümü, hemen yanındaki mevcut spor salonunun yüksekliğini referans alıyor. Tek katlı okul sonrası bakım bölümü ise yapının batısındaki konutlarla eğitim merkezi arasında daha küçük ölçekli bir geçiş oluşturuyor.
Farklı yüksekliklerdeki bu üç kütlenin birbirine eklemlenmesi, büyük bir eğitim kompleksinin tek ve baskın bir yapı olarak algılanmasını önlüyor.
Aynı kademelenme dış mekânları da tanımlıyor. Yapının çevresinde farklı yaş gruplarının kullanımına ayrılmış açık alanlar oluşurken eğitim merkezi çevresindeki mevcut yapılarla daha kontrollü bir ölçek ilişkisi kuruyor.
Ortak Bir Saçak Altında Farklı Yaş Grupları
Yapının içerisinde farklı eğitim programları birbirinden tamamen ayrılmak yerine ortak bir mekânsal sistemin parçaları olarak düzenleniyor.
Anaokulu, okul ve okul sonrası bakım birimlerinin her biri kendi girişine sahip. Ancak bütün girişler ortak, üzeri örtülü bir ön alana açılıyor.
Bu alan yapının yalnızca dolaşım noktası değil, ortak adresi olarak çalışıyor. Çocukların sabah okula geldiği, ebeveynlerin beklediği ve öğretmenlerle eğitimcilerin karşılaştığı yarı açık alan, farklı kullanıcı gruplarının günlük hareketlerinin kesiştiği bir eşik oluşturuyor.
Pedevilla Architects böylece eğitim merkezini birbirinden bağımsız kurumların aynı binayı paylaştığı bir kompleks yerine ortak alanlarla birbirine bağlanan bir eğitim peyzajı olarak ele alıyor.
İç Ve Dış Mekân Arasındaki Sınırlar Yumuşuyor
Projenin mekânsal organizasyonunda iç ve dış alanlar birbirinden kesin sınırlarla ayrılmıyor.
Sınıflar, ortak alanlar ve dolaşım mekânları çevredeki açık alanlarla görsel ve fiziksel ilişkiler kuruyor. Kütlelerin farklı yüksekliklerde kademelenmesi de çeşitli ölçeklerde avlular ve oyun alanlarının oluşmasını sağlıyor.
Peyzaj tasarımında da benzer bir yaklaşım izleniyor.
Ağaç gövdeleri, büyük doğal taşlar, otlar ve mevsimsel olarak değişen bitkiler kullanılarak çocukların doğayla doğrudan temas kurabileceği bir çevre oluşturuluyor. Bitkilerin yıl boyunca geçirdiği değişimin görünür olması, dış mekânın yalnızca bir oyun alanı değil aynı zamanda öğrenme ortamının devamı olarak kullanılmasını destekliyor.
Bu yaklaşımda eğitim yapısı sınıfların sınırlarında sona ermiyor; dolaşım alanları, ortak mekânlar, avlular ve peyzaj öğrenme ortamının farklı katmanlarına dönüşüyor.
Dokunulabilen Ve Yaşlanabilen Malzemeler
Kössen Eğitim Merkezi’nin iç mekânlarında doğal ve bölgesel malzemelerden oluşan sınırlı bir palet kullanılıyor.
Ahşap, yapının hem dış cephesinde hem iç mekânlarında belirleyici malzemelerden biri. İçeride yüzeylerin yalnızca görsel değil dokunsal özellikleri de önem kazanıyor.
Pedevilla Architects, çocukların sürekli temas ettiği bir yapıda malzemelerin yaşlanmasını ve kullanım izleri kazanmasını tasarımın doğal bir parçası olarak kabul ediyor.
Bu nedenle yüzeylerin zaman içerisindeki değişimini gizlemek yerine malzemelerin patina kazanmasına izin veren bir yaklaşım benimseniyor.
Dayanıklılık burada yalnızca teknik ömür anlamına gelmiyor. Yapının yıllar boyunca farklı çocuklar ve aileler tarafından kullanılacağı düşünülerek malzemelerin yaşlanma biçimi de mimarinin karakterinin bir parçası haline geliyor.
Yapım Sürecine Kullanıcılar Da Katıldı
Eğitim merkezinin tasarım süreci kullanıcıların katılımıyla geliştirildi.
Projenin başlangıcında gerçekleştirilen atölyelerde öğretmenler, eğitimciler ve diğer kullanıcıların günlük ihtiyaçları ile farklı kullanım senaryoları ele alındı. Bu bilgiler tasarım ve uygulama sürecinin sonraki aşamalarına aktarıldı.
Yarışma kararı 30 Ağustos 2022’de alınırken proje 30 Mayıs 2023’te onaylandı. Temel atma töreni 16 Ekim 2023’te, yapının çatı seviyesine ulaşmasını simgeleyen tören ise 8 Ağustos 2024’te gerçekleştirildi.
Kössen Eğitim Merkezi 26 Eylül 2025 tarihinde kullanıma açıldı.
Bu süreç, mimari kararların yalnızca başlangıçta oluşturulmuş sabit bir tasarım üzerinden değil kullanıcılar, tasarım ekibi ve uygulamacılar arasındaki sürekli diyalogla geliştirilmesine olanak sağladı.
Enerji Ve Malzeme Kararları Birlikte Ele Alınıyor
Yapının çevresel yaklaşımı yalnızca enerji sistemleriyle sınırlı değil.
Projede ahşap konstrüksiyon ve beton birlikte kullanılırken PVC içeren pencere, kapı ve iç mekân bileşenlerinden mümkün olduğunca kaçınılıyor. Yalıtım malzemelerinde ise ağırlıklı olarak HFC içermeyen ürünler tercih ediliyor.
Enerji sistemleri bölgesel ısıtma, ısı geri kazanımlı havalandırma, fotovoltaik paneller ve ısı pompasını bir araya getiriyor.
Bu teknik kararlar, yapının genel malzeme yaklaşımıyla birlikte değerlendiriliyor. Bölgesel malzemelerin kullanımı, bakım gereksiniminin azaltılması ve uzun ömürlü yüzeylerin tercih edilmesi projenin kaynak kullanımına ilişkin yaklaşımının parçalarını oluşturuyor.
Okuldan Çok Kasabanın Ortak Mekânı
Kössen Eğitim Merkezi’nin mimari yaklaşımı, eğitim yapısını yalnızca belirli saatlerde kullanılan işlevsel bir altyapı olarak görmüyor.
Farklı yaş gruplarının aynı yapı içerisinde bulunması, ortak giriş alanı, spor işlevleri ve çevredeki kamusal yapılarla kurulan ilişki eğitim merkezinin kasabanın günlük yaşamına dahil olmasını sağlıyor.
Bu nedenle yapının bulunduğu yer de önemli. Belediye binası, kilise ve tiyatronun oluşturduğu geleneksel merkez ile çevredeki konut bölgeleri arasında kalan eğitim merkezi, kasabanın kamusal dokusunu kuzeye doğru genişleten yeni bir bağlantı noktası oluşturuyor.
Pedevilla Architects’in tasarımında çağdaş eğitim yapısı, bulunduğu yerden bağımsız standart bir okul modeli olarak ele alınmıyor.
Kössen’in çiftlik evlerinin ölçeğinden renklerine, ahşap işçiliğinden peyzajına kadar farklı yerel özellikler yeniden yorumlanarak çocukların günlük yaşamına dahil ediliyor.
Ortaya çıkan yapı, yerel mimariyi kopyalamadan onunla devamlılık kurmanın ve eğitim yapısını aynı zamanda kasabanın ortak mekânına dönüştürmenin yollarını araştırıyor.
