Montpellier’in tarihi merkezindeki Hortoles avlusunda, on iki metre yüksekliğe asılı bir metal ağ, rüzgarla birlikte canlı bir organizma gibi sessizce salınıyor. Altında, Montpellier sokaklarından toplanan dokuları taşıyan damla biçimli reçine madalyonlar, sürekli değişen gün ışığıyla parıldıyor. Bu sürükleyici deneyim, Japonya’nın Nara kentinden Yurica Design & Architecture kurucusu mimar Yurika Takemura’nın imzasını taşıyan Liminality in Motion (Devinim Halindeki Eşiksellik) enstalasyonu. Festival des Architectures Vives (FAV) 2026’nın 20. Yıl Özel Jüri Büyük Ödülü’nü (Premier Prix du Jury Spécial 20 ans) kazanan Liminality in Motion, mimarlık, enstalasyon, performans ve sürükleyici sesi tarihi bir avlunun içinde birleştirerek görünmez sınırları algılanabilir kılmayı hedefliyor.
Görünmez Sınırları Algılanabilir Kılmak
Liminality in Motion’ın kavramsal çekirdeği, insanlar ile mekan, geçmiş ile şimdi, ben ile öteki arasında var olan görünmez sınırların fiziksel olarak algılanabilir hale getirilmesi. Takemura, Montpellier’in tarihi merkezinin gündelik peyzajına zaten gömülü olan güzelliklere, yani Castries’den çıkarılan kireçtaşı sokaklara, sıcak Akdeniz güneşine, avlulardan süzülen rüzgara ve zaman zaman kuşların ve uçakların geçtiği açık gökyüzüne yeniden dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Liminality in Motion, bu tarihsel açıdan zengin çevreye başka bir nesne eklemek yerine, mekanda zaten var olan nitelikleri ortaya çıkaran ve güçlendiren bir “mekansal araç” olarak kurgulanmış. Enstalasyon, eklenen bir şey değil; var olanı yeniden keşfettiren bir çerçeve.
Metal Ağ: Rüzgarı Görünür Kılan Bir Perde
Liminality in Motion’ın en güçlü fiziksel öğesi, avlunun yaklaşık on iki metre üzerinde asılı duran metal ağ enstalasyonu. Ziyaretçiler bu ağı uzaktan izlemek yerine içinden geçmeye, bedenleriyle harekete geçirmeye ve bir sınırı geçme eyleminin kendisini deneyimlemeye davet ediliyor. Ağ, avludan süzülen rüzgara hassas biçimde tepki vererek sessizce salınıyor ve normalde görünmez olan hava hareketini algılanabilir kılıyor.
Geleneksel Japon noren’inin (kapı perdesi) altından geçmek gibi ağın içinden yürüyen ziyaretçiler, avlunun merkezinde asılı dairesel bir reçine madalyon takımyıldızıyla karşılaşıyor. Her madalyon, Montpellier sokaklarından ve tarihi avlularından toplanan dokuları içeriyor. Sürekli değişen doğal ışıkla aydınlanan bu yarı saydam diskler, kentin anılarının yerden yükselip havada süzülmeye başlamış parçaları gibi parıldıyor. Liminality in Motion burada malzemeyi, mekanı ve belleği tek bir deneyimde eritiyor.
Performans: Noh Tiyatrosundan Esinlenen Bedensel Deneyim
Liminality in Motion, yalnızca görsel bir enstalasyon değil; festival boyunca sunulan sürükleyici bir performansı da barındırıyor. Disiplinlerarası sanatçı Yui Takeshima ve performansçı Haruna Kawamura ile iş birliği içinde geliştirilen performans, geleneksel Japon Noh tiyatrosunun bedensel niteliklerinden ilham alıyor. Performans enstalasyonla iç içe geçerek ziyaretçilerin kendi bedenlerinin bir “awai” (arada olma) haline, yani benlik ile öteki, iç ile dış arasındaki sınırların hareket, algı ve varlık aracılığıyla deneyimlendiği bir eşik durumuna dönüşmesine olanak tanıyor.
Bu performatif boyut, Liminality in Motion’ı salt bir mimari enstalasyondan çıkarıp disiplinlerarası bir deneyime dönüştürüyor. Mimarlık, sanat ve performansın tarihi bir çevre içinde yenilikçi biçimde bütünleştirilmesi, jürinin 20. Yıl Büyük Ödülü’nü bu projeye vermesinin temel gerekçelerinden biri.
Yurica Design & Architecture: “Open Nostalgia” Felsefesi
Nara merkezli Yurica Design & Architecture, mimar Yurika Takemura tarafından kuruldu. Stüdyo, “Open Nostalgia” (Açık Nostalji) felsefesiyle yönlendiriliyor: mevcut çevreleri, tarihleri ve anıları geleceğe doğru açma aracı olarak mimarlığı keşfediyor. Mimarlığı statik bir nesne olarak değil, insanlar, mekan, zaman ve doğa arasında sürekli evrilen bir ilişki olarak ele alan stüdyo, görünmez ilişkilerin beden aracılığıyla algılanmasını sağlayan deneyimler yaratıyor.
Japon doğa görüşünden ilham alan stüdyo, geleneksel zanaatkarlık ve malzemeleri çağdaş teknolojilerle birleştirerek doğayla birlikte var olma, bedensel algı ve eşiksellik temalarını araştırıyor. Liminality in Motion, bu felsefenin en olgun ve en çok ödül alan ifadesi.
FAV 2026: Aktarım Temasında 20. Yıl
Liminality in Motion, Festival des Architectures Vives‘in 2026 edisyonunda, festivalin 20. yılını kutlayan “Transmission” (Aktarım) teması kapsamında yer aldı. 9-14 Haziran tarihleri arasında Montpellier’de gerçekleşen festival, bu yıl 13 enstalasyonu 18.000 ziyaretçiyle buluşturarak yeni bir katılım rekoru kırdı. 20. yıl özel edisyonu, önceki edisyonların ikonik ekiplerini mentör olarak geri çağırarak nesiller arası bir aktarım modeli oluşturdu. Takemura’nın mentörü Prof. Tohru Horiguchi rehberliğinde geliştirilen Liminality in Motion, bu aktarım ruhunun en güçlü somutlaşması olarak öne çıktı.
Mimarlık, Ayıran Değil İlişki Kuran Bir Araç
Liminality in Motion, Yurika Takemura’nın daha geniş vizyonunu somutlaştırıyor: mimarlık, ayırma tanımlayan değil, ilişkileri besleyen bir araç olabilir. Görünmez sınırları algılanabilir kılarak, mimarlığı statik bir nesne olarak değil, bellek, bedensel hareket ve kültürlerarası karşılaşmalar aracılığıyla sürekli yeniden şekillenen, evrilen bir deneyim olarak öneriyor.
Montpellier’in tarihi Hortoles avlusunda, on iki metre yüksekliğe asılı bir metal ağ, rüzgarla salınıyor. Sokaklardan toplanan dokular reçine madalyonlarda parıldıyor. Bir performansçı, Noh tiyatrosunun sessiz yoğunluğuyla mekanın içinden geçiyor. Liminality in Motion tüm bunları yaparak soruyor: mimarlığın en güçlü anı, bir duvar ördüğünde mi yoksa bir sınırı eriştiğinde mi?
